Κινητό: 6932756552 | Ιατρείο: 210-4640170 togastav@gmail.com
Απογαλακτισμός βρέφους. Μετάβαση βρέφους σε στερεές τροφές. Αλεσμένες ή μικροτεμαχισμένες τροφές;

Απογαλακτισμός βρέφους. Μετάβαση βρέφους σε στερεές τροφές. Αλεσμένες ή μικροτεμαχισμένες τροφές;

 

Το γάλα, ιδίως το μητρικό, είναι απαραίτητο για την ανάπτυξη του παιδιού και αποτελεί την αποκλειστική τροφή του μωρού από τη γέννησή έως και τον έκτο μήνα της ζωής του. Είναι επίσης βασική τροφή για τους μήνες που ακολουθούν και μαζί με τα γαλακτοκομικά προϊόντα προσφέρει μεγάλο όφελος στον οργανισμό, τόσο κατά την παιδική, όσο και κατά την εφηβική ηλικία. Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας συστήνει αποκλειστικό θηλασμό για τους πρώτους έξι μήνες ζωής.
Από την ηλικία των 4-6 μηνών ξεκινά η είσοδος των στερεών τροφών στην διατροφή του βρέφους. Ο απογαλακτισμός είναι μια συναρπαστική στιγμή για τη μητέρα και το μωρό! Είναι ένα τεράστιο βήμα, σ’ ένα νέο κόσμο γευστικών δοκιμών! Οι μανούλες ανυπομονούν να ξεκινήσουν την χορήγηση στερεών τροφών στα μωρά τους! Δεν είναι όμως τόσο απλό όσο ακούγεται… αφού το βρέφος το μόνο που γνωρίζει είναι, πώς να πιπιλάει τη θηλή του μαστού της μητέρας του ή την τεχνητή θηλή του μπιμπερό. Μερικά βρέφη χρειάζονται χρόνο για να προσαρμοστούν στην σίτιση με στερεές τροφές. Ο απογαλακτισμός ξεκινά με σταδιακή μερική ή πλήρη αντικατάσταση γευμάτων γάλακτος.

Πότε είναι το βρέφος έτοιμο να ξεκινήσει την σίτιση με στερεές τροφές;

  • Όταν έχει πλήρη στήριξη της κεφαλής και κάθεται με υποστήριξη.
  • Όταν βάζει πράγματα στο στόμα του και τα επεξεργάζεται με την γλώσσα και τα ούλα του.
  • Όταν έχει εξαφανιστεί το αντανακλαστικό προβολής της γλώσσας κατά τη σίτιση.
  • Όταν δείχνει ενδιαφέρον και για άλλα φαγητά και αναγνωρίζει το κουτάλι.

Η συνήθης μέθοδος σίτισης που προτείνεται από τους παιδιάτρους είναι η χορήγηση με το κουτάλι, πολτοποιημένων τροφών και μετά τους 7-8 μήνες  η σταδιακή εισαγωγή ημιστερεών τροφών. Η υφή των τροφίμων συνιστάται σταδιακά να προσαρμόζεται στις αναπτυξιακές δυνατότητες του βρέφους που

μεγαλώνει και οι αλεσμένες τροφές σταδιακά να αντικαθίστανται από ψιλοκομμένες και εν συνεχεία από μικρά κομμάτια, που το βρέφος θα μπορεί να πιάσει και με τα χέρια του και να καταναλώσει μόνο του.

Μέχρι τους 12- 14 μήνες ζωής, συνιστάται να έχει σταματήσει η πολτοποίηση των τροφών. Έτσι τα μωρά είναι καλό να ξεκινήσουν να τρώνε λιγότερο αλεσμένες τροφές ήδη από τους  7 – 8 μήνες, ενώ η διαδικασία καλό θα ήταν να έχει ολοκληρωθεί μέχρι τους  12- 14 μήνες. Είναι σημαντικό οι γονείς να μαθαίνουν να αναγνωρίζουν και να ανταποκρίνονται στα σημάδια πείνας και κορεσμού του βρέφους. Οπωσδήποτε λοιπόν, η σίτιση με αλεσμένες τροφές πρέπει να έχει σταματήσει εντελώς στους 18 μήνες ζωής και να έχει αντικατασταθεί με μικροτεμαχισμένες τροφές. Μετά από αυτήν την ηλικία τα αλεσμένα τρόφιμα, δεν προσφέρουν τίποτα και πρέπει το μικρό νήπιο να τρώει τις ίδιες τροφές σε σχηματιστή μορφή και με ενθάρρυνση, να τρώει μόνο του. Η παράταση της πολτοποίησης έχει διαπιστωθεί ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης προβλημάτων μάσησης και κατάποσης των στερεών τροφών, γεγονός που θα δυσκολέψει σημαντικά τη μετάβαση του παιδιού στο φαγητό της υπόλοιπης οικογένειας.

H υπερβολική εμμονή στα αλεσμένα και ο μη έλεγχος της πρόσληψης τροφής από το βρέφος και το νήπιο μπορεί να οδηγήσουν σε στέρηση δεξιοτήτων γνωστικής αντίληψης, γλωσσικής ανάπτυξης και επικοινωνίας, λεπτής κινητικότητας και συνεργασίας – συντονισμού χεριού, ματιού  και σύλληψης αντικειμένων. Επιπλέον μπορεί να προδιαθέτει κάποια παιδιά σε υπερφαγία και παχυσαρκία, ενώ άλλα μπορεί να παρουσιάσουν δυσκολίες σίτισης, άρνηση φαγητού και περιορισμένο εύρος τροφών και γεύσεων. Επίσης η επιμονή στην χορήγηση αλεσμένων τροφών  μπορεί να αφαιρεί την χαρά της εξερεύνησης από τα μικρά παιδιά και τους γονείς τους και να μετατρέπει μια καθημερινή φυσιολογική και ευχάριστη διαδικασία σε πεδίο μάχης και πηγή διαρκούς και αναίτιου άγχους.

 Ας δούμε κάποια tips για να σταματήσουμε την πολτοποίηση των τροφών:

Στην αρχή το μόνο που έχουμε να κάνουμε είναι να αλέθουμε για λιγότερη ώρα. Αργότερα, μπορούμε να δοκιμάσουμε να κάνουμε την μισή ποσότητα φαγητού πουρέ και την άλλη μισή να την λιώνουμε με το πιρούνι και κατόπιν να ανακατεύουμε τις δύο υφές. Στην συνέχεια μπορούμε να αρχίσουμε να λιώνουμε την μαγειρεμένη τροφή μόνο με πιρούνι.

Κάποιες κατηγορίες τροφίμων που είναι πιο σκληρές (π.χ. το κρέας) μπορούμε να συνεχίζουμε να τις αλέθουμε ώστε να μην  δυσκολεύουμε το παιδί υπερβολικά,  μέχρι να συνηθίσει τις νέες υφές και να μάθει να μασάει. Τέλος, όταν το παιδί είναι δεκτικό, μπορούμε να ξεκινήσουμε με μικρές μαλακές μπουκίτσες, όπως κομματάκια μπανάνας ή βρασμένου καρότου.

Τα τελευταία χρόνια έχει γίνει πολύ μεγάλη συζήτηση για την μέθοδο  Babyled Weaning  (για συντομία BLW).Τι είναι αυτή η μέθοδος;  Με τον όρο Baby-led-weaning εννοούμε την εισαγωγή στερεών τροφών, μη αλεσμένων, στη διατροφή του μωρού, από την ηλικία των 6 μηνών, αφήνοντας στο ίδιο την πρωτοβουλία να φάει με τα χεράκια του ό,τι επιθυμεί από την τροφή που του προσφέρεται.

Σύμφωνα με την προσέγγιση Baby-led-weaning, τα περισσότερα μωρά είναι έτοιμα να αρχίσουν να πειραματίζονται με τις στερεές τροφές από την ηλικία των έξι μηνών περίπου. Οι υποστηρικτές της θεωρίας επισημαίνουν ότι με το δεδομένο πως τα μωρά θέλουν να ανακαλύψουν τον κόσμο που τα περιβάλλει, αυτή η μέθοδος τους δίνει την ευκαιρία να ανακαλύψουν τον κόσμο των στερεών τροφών. Έτσι η περιέργεια και όχι η πείνα παρακινεί τα μωρά να κάνουν  την μετάβαση στις στερεές τροφές

Ποιες τροφές συνιστώνται σε αυτήν την μέθοδο;

Αρχικά τα φρούτα και τα λαχανικά είναι οι ιδανικές τροφές για την εφαρμογή αυτής της μεθόδου. Τα πιο σκληρά τρόφιμα πρέπει να μαγειρεύονται ελαφρώς, έτσι ώστε να είναι αρκετά μαλακά για να μασηθούν. Το κρέας αρχικά είναι καλύτερο να προσφέρεται ως ένα μεγάλο κομμάτι, για να το εξερευνούν και να ρουφούν τα υγρά του. Όταν το μωρό μπορεί να καταφέρει να πιάνει και να αφήνει χούφτες με τροφές, ο κιμάς είναι μια πολύ καλή επιλογή.

Ας δούμε όμως τα πλεονεκτήματα και τα μειονεκτήματα αυτής της μεθόδου:

Πλεονεκτήματα:

  • Τα βρέφη που ταΐζονται μόνα τους κατά την μετάβαση από την υγρή στην στερεή τροφή, δεν γίνονται υπέρβαρα νήπια. Περιορίζεται η υπερφαγία και προλαμβάνεται η παιδική παχυσαρκία.
  • Βρέφη που παίρνουν από την αρχή πρωτοβουλία στο φαγητό γίνονται πιο ικανά να ελέγχουν την όρεξή τους και δοκιμάζουν περισσότερα είδη τροφίμων.
  • Τα βρέφη που ανακαλύπτουν μόνα τους τα τρόφιμα, χαίρονται το τραπέζι ως ευχάριστη διαδικασία πρωτοβουλίας και μάθησης. Η διαδικασία αυτή συντελεί στην ψυχοκινητική ωρίμανση του παιδιού. Μπορεί να φαίνεται ότι το μωρό απλά παίζει στο καρεκλάκι του και δεν τρώει, ή απλά πετάει πράγματα κάτω, αλλά εκείνη την στιγμή το μωρό μαθαίνει από αυτές του τις ενέργειες. Αυτές οι καθημερινές συμπεριφορές μπορεί να βοηθούν βρέφη και νήπια να χτίσουν το λεξιλόγιό τους από μικρή ηλικία και η πρώιμη γλωσσική ανάπτυξη έχει συνδεθεί με καλύτερη γνωστική ανάπτυξη και λειτουργία. Οι γονείς οφείλουν να συμμετέχουν σε αυτήν την διαδικασία και πρέπει να έχουν ρόλο να εμπλουτίζουν και να πηγαίνουν ένα βήμα παραπέρα αυτές τις εμπειρίες του τραπεζιού. Πρέπει να ενθαρρύνουν τις πρωτοβουλίες του βρέφους στο φαγητό και να μην τις αποτρέπουν για την ευκολία τους ή για να μετράνε πόσα γραμμάρια έφαγε το παιδί τους ή για να τελειώνει το βρέφος γρήγορα το φαγητό του και να προχωράνε στις δουλειές τους.

Μειονεκτήματα:

  • Σε κάποια βρέφη, που ίσως δεν μπορούν να καταναλώσουν σημαντικές ποσότητες τροφής από την αρχή της πρακτικής της μεθόδου, ή έχουν κάποιους προδιαθεσικούς παράγοντες, όπως χαμηλό βάρος, προωρότητα κλπ, μπορεί να οδηγήσει σε ελλείμματα βιταμινών και ιχνοστοιχείων, όπως ο σίδηρος. Το baby led weaning λοιπόν έχει ελαφρά αυξημένο κίνδυνο να γίνει το παιδί λιποβαρές. Είναι σημαντικό να επιλέγονται από την αρχή τροφές πλούσιες σε σίδηρο και να γίνεται τακτική παρακολούθηση του παιδιού ως προς την ανάπτυξή του.
  • Η μέθοδος εξαρτάται από τον πλούτο του οικογενειακού τραπεζιού, που στις περισσότερες περιπτώσεις είναι ικανοποιητικός. Σε κάποιες όμως οικογένειες, μπορεί να μην υπάρχει επαρκής τροφή ή επαρκής ποιότητα τροφής ή κατά επιλογή να είναι αμιγώς χορτοφαγική, οπότε μπορεί το βρέφος να κινδυνεύει με ανεπαρκή σίτιση. Επίσης η επιτυχία της μεθόδου εξαρτάται από την υπευθυνότητα των γονιών και την τακτική προσφορά τροφής, οπότε σε λίγες περιπτώσεις που η υπευθυνότητα είναι χαμηλή, το βρέφος μπορεί να μην σιτίζεται επαρκώς.
  • Τέλος ο φόβος του πνιγμού αποτελεί το μόνιμο άγχος γονιών και επαγγελματιών υγείας που συνοδεύει την εφαρμογή αυτής της μεθόδου. Ο κίνδυνος πνιγμού είναι πάντα υπαρκτός, γι’ αυτό είναι φρόνιμο οι γονείς να συμβουλευτούν τον παιδίατρό τους, σχετικά με τις πρώτες βοήθειες σε  περίπτωση πνιγμού, αν αποφασίσουν να εφαρμόσουν το Baby-led Weaning.

Ποιες είναι οι προϋποθέσεις για την εφαρμογή αυτής της μεθόδου;

Το Baby-led Weaning απαιτεί κάποιες προϋποθέσεις για να ξεκινήσει η εφαρμογή του. Απαιτεί στήριξη της κεφαλής και σε μεγάλο βαθμό του κορμού. Θα πρέπει δηλαδή το μωρό να μπορεί να κάθεται σχεδόν σταθερά στο καρεκλάκι του και ακόμα καλύτερα χωρίς να χρειάζεται να στηρίζει την πλάτη του – γεγονός που καθιστά το Baby-led Weaning πιο ασφαλές και αποτελεσματικό μετά την ηλικία των 8 μηνών. Επίσης το βρέφος πρέπει να δείχνει ότι θέλει να φάει, να ανοίγει το στόμα του μόλις πλησιάσουμε το κουτάλι ή την τροφή και φυσικά πρέπει να φέρνει την τροφή που συλλαμβάνει στο στόμα. Υπάρχουν βρέφη που λιώνουν την τροφή με τα χέρια τους και την πετούν χωρίς να την δοκιμάζουν.

Πόσο όμως έχει αποδειχθεί επιστημονικά η ασφάλεια της μεθόδου, του baby led weaning;

Υπάρχουν ήδη μελέτες που συνδέουν το baby led weaning με ελαφρά αυξημένο κίνδυνο να γίνει το παιδί λιποβαρές .Επίσης θα πρέπει να υπάρξουν μεγάλες μελέτες που να εξετάσουν την συχνότητα πνιγμονής, πνιγμού και πνευμονίας από εισρόφηση, σε παιδιά που μπαίνουν στις στερεές τροφές με το baby led weaning, συγκριτικά με εκείνα που ξεκινούν με αλεσμένα.

Σε περίπτωση που επιθυμείτε να υιοθετήσετε τη μέθοδο baby-led weaning, λάβετε υπόψιν τις ακόλουθες συμβουλές:

  • Συνήθως η καταλληλότερη ώρα είναι όταν τρώει όλη η οικογένεια.  Η σίτιση με όλη την οικογένεια δίνει την αίσθηση ότι τρώει το ίδιο φαγητό με όλους, χωρίς περιορισμό και παράλληλα η πρόκληση καινούργιων γεύσεων και διαφόρων ειδών φαγητού δίνει το έναυσμα της δοκιμής.
  • Βεβαιωθείτε ότι το βρέφος σας είναι σε θέση να αρχίσει να τρώει όταν είναι ψυχοκινητικά έτοιμο.  Συγκεκριμένα κάθεται με στήριξη, βάζει τα χέρια στο στόμα, δείχνει ενδιαφέρον για το φαγητό και δεν εμφανίζει το αντανακλαστικό εξωθήσεως της γλώσσας (δηλαδή μπορεί να καταπίνει χωρίς να βγάζει έξω τη γλώσσα και να απωθεί το φαγητό).
  • Δώστε ποικιλία τροφών κατάλληλων για την ηλικία του μωρού σας χωρίς πρόσθετη ζάχαρη και αλάτι. Τρόφιμα που έχουν από μόνα τους «φυσική λαβή» ή σχήμα καμπύλης για να μπορεί το βρέφος να το κρατεί καλύτερα είναι πιο εύκολη επιλογή.  Με αυτό τον τρόπο λαμβάνει το φαγητό με τον αντίχειρα και το δείκτη και αρχίζει να τρώει και να το απολαμβάνει.
  • Μερικά ενδεικτικά κατάλληλα τρόφιμα για το βρέφος σας είναι: ψημένα πράσινα λαχανικά όπως μπρόκολο, μαρούλι, σπανάκι, μαγειρεμένο κρέας, όσπρια, αυγά, μακαρόνια, μπανάνα, πατάτα, καρότο καλά μαγειρεμένο.

Το Baby-led Weaning είναι τελικά μόδα ή ανάγκη;

Το Baby-led Weaning, η καθοδηγούμενη, δηλαδή, από το βρέφος εισαγωγή στις στερεές τροφές είναι μόδα, αλλά έχει συγκεκριμένα οφέλη στην πράξη. Η απάντηση λοιπόν βρίσκεται κάπου στη μέση. Το Baby-led Weaning έχει πάρει διαστάσεις εναλλακτικής πρακτικής για την οποία μπορεί να καυχιούνται κάποιοι γονείς, χωρίς να κατανοούν ότι η πρακτική αυτή ακολουθείται κυρίως για την ανάπτυξη της βούλησης του βρέφους. Ο άνθρωπος εξερευνά αρχικά μέσω του στόματος. Σε αυτή τη χρονική φάση ούτε περπατά, ούτε μιλά. Συνεπώς ο μόνος τρόπος να ανακαλύψει το καθετί είναι να το πιάσει, να εκτιμήσει την υφή και τη δομή του και στη συνέχεια να το βάλει στο στόμα, αξιολογώντας πάλι τις διαστάσεις του και βέβαια τη γεύση του. Πρόκειται λοιπόν  για ένα από τα πρώτα βήματα ανεξαρτησίας του ανθρώπου. Ο γονιός μεταδίδει στο παιδί του ότι μπορεί να επιλέξει το ίδιο τι θα φάει, ανάλογα με αυτό που του αρέσει. Επιπλέον το παιδί κατανοεί πως το φαγητό είναι δική του επιλογή και η κατάποση κατάκτησή του. Το Baby-led Weaning είναι ένας τρόπος να αγαπήσει το παιδί το φαγητό, μιας και αυτό γίνεται εξερεύνηση και παιχνίδι.

Τελικά υπάρχει απάντηση στο ερώτημα αλεσμένες ή μικροτεμαχισμένες τροφές κατά την είσοδο των τροφών στην βρεφική διατροφή;

Η προσωπική μου απάντηση στο ερώτημα αυτό, είναι ότι γενικά η σωστή μάσηση είναι θέμα μάθησης που μπορεί να ξεκινήσει από 6 μηνών. Πρέπει να ξεκινάμε με την εισαγωγή αλεσμένων τροφών με μορφή πουρέ για να μην υπάρξουν διατροφικά ελλείματα και να επιτυγχάνεται η επιθυμητή πρόσληψη βάρους. Ταυτόχρονα όμως, κατά την ώρα του οικογενειακού τραπεζιού πρέπει να προσφέρονται μικρές, μαλακές μικροτεμαχισμένες ¨πατημένες¨ μπουκίτσες, πάντα με προφυλάξεις και συνεχή επίβλεψη, αυξανόμενες σε ποιότητα και ποσότητα με την πάροδο της ηλικίας. Ξεκινάμε με λαχανικά και φρούτα και μεγαλώνοντας προσφέρουμε και άλλα τρόφιμα πηγαίνοντας από τα πιο μαλακά στα πιο σκληρά.

Οι γονείς  πρέπει να ξεκινούν από νωρίς να δίνουν εκπαιδευτικές ευκαιρίες μάθησης στη μάσηση μη αλεσμένων τροφών, υπό επίβλεψη στα βρέφη τους,  στους πρώτους  6 με 14 μήνες της ζωής τους. Η έγκαιρη έκθεση σε τρόφιμα με σταδιακά αυξανόμενη σύσταση και η ενθάρρυνση της πρωτοβουλίας του παιδιού στο φαγητό, απομακρύνει τον κίνδυνο του πνιγμού και μαθαίνει το παιδί να τρώει χωρίς να πνίγεται. Με άλλα λόγια, το “δεν δίνω μη αλεσμένα γιατί αν δώσω θα πνιγεί” μετά τους 12 μήνες ζωής,  είναι ένας φαύλος κύκλος που μεταφράζεται ως “πνίγεται με μη αλεσμένα, γιατί δεν του έχω δώσει κατάλληλες υπό επίβλεψη ευκαιρίες μάθησης της μάσησης όταν έπρεπε”. Όταν ένα μωρό από 7 μηνών και έπειτα, του δίνεται η δυνατότητα να ελέγξει με τα χέρια και τα μάτια του την τροφή του, να την περιεργαστεί με τις αισθήσεις του αφής, όρασης, γεύσης και όσφρησης, να πάρει μια μπουκιά και να την περιεργαστεί στο στόμα του, να την φτύσει μετά από λίγο αν θέλει, ή να την καταπιεί όταν μπορεί, τότε μαθαίνει να μασάει και να τρώει. Αντίθετα, ένα βρέφος που 18 μηνών τρώει πάντα φαγητό αλεσμένο και ξαφνικά του προσφέρεται ένα κομμάτι τροφής ακόμη και μαλακής, αυτό πνίγεται και καταφεύγει σε έμετο. Γενικά η σοβαρή πνιγμονή και η εισρόφηση συμβαίνουν πολύ πιο σπάνια σε παιδάκια που τους έχει επιτραπεί έγκαιρα να μασήσουν μη αλεσμένα τρόφιμα. Η καθυστέρηση στην ψυχοκινητική ωρίμανση αυτού του τομέα,  αυξάνει τους κινδύνους πνιγμονής.

Όποιον τρόπο όμως και αν διαλέξουμε για την σίτιση  των βρεφών πρέπει να θυμόμαστε ότι: τα βρέφη έχουν έμφυτη  προτίμηση για τις γλυκές και αλμυρές γεύσεις και παρουσιάζουν απέχθεια προς την πικρή γεύση. Αυτές οι προδιαθέσεις μπορούν να τροποποιηθούν με την επαναλαμβανόμενη πρόωρη έκθεση στη γεύση ορισμένων λαχανικών. Ένα βρέφος μπορεί να χρειαστεί να γευτεί 8 -10 φορές μία τροφή πριν την αποδεχθεί.

 

Λοίμωξη COVID-19 και παιδιά του σχολείου

Λοίμωξη COVID-19 και παιδιά του σχολείου

 

Λίγα λόγια για την λοίμωξη….

 

Η λοίμωξη COVID-19 (Corona Virus Disease 2019) οφείλεται στον ιό SARS-CoV-2 (Severe Acute Respiratory Syndrome Coronavirus 2), ο οποίος μεταδίδεται από άνθρωπο σε άνθρωπο μέσω αναπνευστικών σταγονιδίων που αποβάλλονται μέσω της ομιλίας, μέσω βήχα ή πταρμού, ή με άμεση ή έμμεση επαφή με εκκρίσεις του αναπνευστικού συστήματος (δηλαδή μέσω μολυσμένων χεριών, όταν αυτά έρχονται σε επαφή με το στόμα, τη μύτη ή τα μάτια, ή με επιμολυσμένες επιφάνειες).

Ο μέσος χρόνος επώασης της νόσου, δηλαδή το χρονικό διάστημα που μεσολαβεί μεταξύ της μόλυνσης και της εκδήλωσης των συμπτωμάτων, είναι κατά μέσο όρο  5-6 ημέρες, με εύρος 2- 14 ημέρες.

Ευτυχώς όπως φαίνεται από τα μέχρι σήμερα δεδομένα του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, λιγότερο από 5% των καταγεγραμμένων κρουσμάτων στην Ευρωπαϊκή Ένωση αφορά παιδιά, ενώ διεθνώς το ποσοστό των προσβεβλημένων παιδιών κυμαίνεται από 1-7%.

Η λοίμωξη COVID-19 στα παιδιά συνήθως εκδηλώνεται με ηπιότερα συμπτώματα ή είναι ασυμπτωματική και εμφανίζει σημαντικά μικρότερη θνητότητα. Ειδικότερα, στην Ευρωπαϊκή Ένωση η θνητότητα σε ηλικίες κάτω των 19 ετών υπολογίζεται σε ποσοστό 0,03%.

 

Ποια είναι τα συμπτώματα της λοίμωξης COVID-19 στα παιδιά;

 

Τα συχνότερα συμπτώματα της λοίμωξης COVID-19 στα παιδιά είναι πυρετός και βήχας. Άλλα συμπτώματα που μπορεί να εμφανιστούν είναι:

  • Δυσκολία στην αναπνοή
  • Μυαλγίες
  • Ρίγος
  • Πονοκέφαλος
  • Δυσκαταποσία
  • Ναυτία / έμετος
  • Κοιλιακός πόνος, διαρροϊκές κενώσεις

 

Τι γνωρίζουμε για την μετάδοση της νόσου στα παιδιά…

 

Σύμφωνα με τα μέχρι στιγμής διαθέσιμα δεδομένα, η πλειονότητα των παιδιών με λοίμωξη COVID-19, έχει καταγραφεί στο πλαίσιο ενδοοικογενειακής μετάδοσης. Από τα αποτελέσματα διερεύνησης περιστατικών που ανιχνεύθηκαν σε σχολικό περιβάλλον, προκύπτει ότι η μετάδοση της νόσου μεταξύ των παιδιών και από παιδιά σε ενήλικες είναι μάλλον ασυνήθης και συνεπώς, με την προϋπόθεση της συστηματικής εφαρμογής των απαραίτητων μέτρων προφύλαξης, οι εκπαιδευτικές μονάδες δεν αποτελούν περιβάλλον με αυξημένη δυναμική διασποράς του ιού σε σχέση με ανάλογους χώρους κοινωνικής δραστηριότητας των παιδιών.

Τι πρέπει να κάνουν οι γονείς για να περιοριστεί η μετάδοση της νόσου στο σχολικό περιβάλλον;

Οι  γονείς πρέπει να ελέγχουν τα παιδιά, για ενδεχόμενη εμφάνιση συμπτωμάτων και με θερμομέτρηση, πριν την αναχώρησή τους από το σπίτι.Τα παιδιά που εμφανίζουν πυρετό ή/και άλλα συμπτώματα συμβατά με λοίμωξη COVID-19 απαγορεύεται να προσέρχονται στο σχολείο. Πρέπει να υπάρχει από την πλευρά των γονέων, ευαισθητοποίηση και εγρήγορση για την πρώιμη αναγνώριση συμπτωμάτων. Σε περίπτωση εμφάνισης ακόμα και ήπιων συμπτωμάτων συμβατών με λοίμωξη COVID-19 (π.χ. βήχας, πυρετός, πονόλαιμος, γαστρεντερικά συμπτώματα) παραμονή στο σπίτι και ενημέρωση των υπευθύνων του σχολείου και φυσικά του θεράποντος παιδιάτρου. Η ένδειξη για διενέργεια εργαστηριακού ελέγχου θα τίθεται ανάλογα με την κρίση του θεράποντος παιδιάτρου, ο οποίος θα αξιολογεί την κλινική εικόνα του παιδιού και τα επιδημιολογικά δεδομένα σε επίπεδο τμήματος, σχολείου ή/και γεωγραφικής περιοχής. Καλό είναι να διενεργείται  test για κορονοϊό, έτσι ώστε να εντοπιστούν οι πραγματικοί ασθενείς, να απομονωθούν οι πάσχοντες και οι επαφές αυτών.

Τα παιδιά με πυρετό και συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα, θα πρέπει να επιστρέψουν στο σχολείο μετά από 2 με 3 24ωρα απυρεξίας και υποχώρηση των συμπτωμάτων, ή 10 ημέρες από την έναρξη των συμπτωμάτων  και ας μην έχουν εμφανίσει ιδιαίτερο πυρετό. Πάντα την επιστροφή στο σχολείο πρέπει να την εγκρίνει ο θεράπων παιδίατρος και αν υπάρχει άλλη διάγνωση, μπορεί το παιδί να επιστρέψει νωρίτερα στο σχολικό περιβάλλον.

Γενικά όμως συστήνεται στα παιδιά και στους γονείς τους όσο αυτό είναι εφικτό, να αποφεύγεται η στενή επαφή τους  σε χώρους εκτός σχολείου, με οποιοδήποτε άτομο εμφανίζει πυρετό ή συμπτώματα από το αναπνευστικό σύστημα, όπως βήχα ή πταρμό.

 

Γενικές οδηγίες για τα παιδιά στο χώρο του σχολείου… και όχι μόνο εκεί…

  • Nα αποφεύγεται η επαφή των χεριών με τα μάτια, τη μύτη και το στόμα.
  • Να αποφεύγεται η κοινή χρήση των μολυβιών, των στυλό, των μαρκαδόρων και άλλων προσωπικών αντικειμένων. Το κάθε παιδί θα πρέπει να χρησιμοποιεί μόνο τα δικά του αντικείμενα.
  • Σε βήχα ή φτέρνισμα, να καλύπτεται η μύτη και το στόμα με το μανίκι στο ύψος του αγκώνα ή με χαρτομάντιλο, να απορρίπτεται το χρησιμοποιημένο χαρτομάντιλο στους κάδους απορριμμάτων και να ακολουθεί επιμελές πλύσιμο των χεριών.
  • Τα παιδιά δεν πρέπει να πίνουν νερό απευθείας από τη βρύση με το στόμα, καθώς και να χρησιμοποιούν κοινά σκεύη όπως ποτήρια και μπουκάλια. Συστήνεται η χρήση ατομικού μπουκαλιού ή παγουριού από το κάθε παιδί.
  • Να γίνεται τακτικό και επιμελές πλύσιμο των χεριών με υγρό σαπούνι και νερό, για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα, όταν είναι εμφανώς λερωμένα, και οπωσδήποτε πριν τη λήψη τροφής και υγρών, μετά την επίσκεψη στην τουαλέτα και μετά από πιθανή επαφή με εκκρίσεις ή άλλα σωματικά υγρά. Πρέπει να ακολουθεί προσεκτικό στέγνωμα χεριών με χάρτινες χειροπετσέτες μιας χρήσης και απόρριψή τους στους κάδους απορριμμάτων.
  • Η υγιεινή των χεριών μπορεί να επιτευχθεί και με την χρήση αντισηπτικού διαλύματος για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα.

 

Γιατί οι άνθρωποι πρέπει να φορούν μάσκες αυτήν την περίοδο;

 

  • Ο νέος κορωνοϊός ή αλλιώς SARS-CoV-2 μπορεί να προκαλέσει λοίμωξη του αναπνευστικού και άλλες εκδηλώσεις της νόσου COVID-19.
  • Η λοίμωξη αυτή μπορεί να μην προκαλέσει συμπτώματα ή τα συμπτώματα να είναι πολύ ήπια. Μερικοί όμως άνθρωποι, όπως αυτοί που έχουν αυξημένο κίνδυνο (π.χ. μεγάλης ηλικίας  ή έχουν σοβαρά προβλήματα υγείας), μπορεί να νοσήσουν πολύ σοβαρά, να χρειαστούν μακρόχρονη νοσηλεία στο νοσοκομείο και να κινδυνεύσει η ζωή τους.
  • Σπάνια μπορεί να νοσήσουν σοβαρά ακόμη και νεαρά σε ηλικία άτομα ή παιδιά που δεν έχουν πρόβλημα υγείας
  • Ακόμη και άτομα που δεν έχουν συμπτώματα, μπορούν να μεταδώσουν τον ιό μέσω των σταγονιδίων που εκπέμπονται όταν μιλούν, τραγουδούν και ιδιαίτερα όταν φτερνίζονται ή βήχουν.
  • Η μετάδοση του ιού είναι πολύ εύκολη όταν η απόστασή μας είναι μικρότερη από ενάμιση μέτρο.

 

Γιατί η μάσκα είναι ένα δυνατό όπλο για να περιορίσουμε τη διασπορά του νέου κορωνοϊού;

 

  • Περιορίζει την έκθεση μας στα σταγονίδια των άλλων που «φιλοξενούν» τον ιό στο φάρυγγα τους και έτσι μπορεί να μας προφυλάξει από το να κολλήσουμε κι εμείς τον ιό.
  • Προστατεύει τους γύρω μας από τον ιό που πιθανόν έχουμε εμείς στο φάρυγγα μας, ακόμη και χωρίς να έχουμε συμπτώματα.
  • Η χρήση μάσκας από όλους μας θα αποτρέψει νέο μεγάλο κύμα πανδημίας και την ανάγκη για τη λήψη αυστηρών περιοριστικών μέτρων στην περιοχή όπου ζούμε.

 

 Η μάσκα, η διατήρηση απόστασης από τους άλλους και η υγιεινή των χεριών είναι το χρυσό τρίπτυχο για να συνεχίσουμε ήρεμα τη ζωή μας.

 

Οδηγίες για τη σωστή χρήση της μάσκας

 

Αποδεκτές για χρήση στα παιδιά είναι οι υφασμάτινες μάσκες και οι απλές χειρουργικές μάσκες, πάντα στο κατάλληλο μέγεθος για την ηλικία του παιδιού. Δεν επιτρέπονται οι προσωπίδες, τόσο στα παιδιά όσο και στους εκπαιδευτικούς.

α. Πώς φοράω τη μάσκα

Πριν εφαρμόσω τη μάσκα στο πρόσωπό μου: Πλένω προσεκτικά τα χέρια μου με νερό και σαπούνι για τουλάχιστον ½ λεπτό. Ξεπλένω με τρεχούμενο νερό, σκουπίζω τα χέρια με χειροπετσέτα μιας χρήσης, κλείνω με αυτήν την βρύση και την πετάω στον κάδο απορριμμάτων. Εναλλακτικά τρίβω καλά τα χέρια με αλκοολούχο αντισηπτικό υγρό μέχρι αυτό να στεγνώσει. ΔΕΝ ξεχνώ κανένα σημείο των χεριών και επιμένω ανάμεσα στα δάκτυλα.

 

  • Με στεγνά και καθαρά χέρια αφαιρώ τη καθαρή μάσκα μου από το σακουλάκι που τη φυλάω, πιάνοντάς τη από το λαστιχάκι. Φέρνω τη μάσκα προσεκτικά στο πρόσωπό μου ώστε η ανοιχτόχρωμη πλευρά (εσωτερική) να ακουμπήσει τη μύτη και το στόμα μου κρατώντας το λαστιχάκι ακόμη με το χέρι.
  • Με το άλλο χέρι εφαρμόζω το ένα λάστιχο στο αυτί μου και με αργή και προσεκτική κίνηση περνάω το δεύτερο λάστιχο και στο άλλο αυτί.
  • Όταν τοποθετήσω και τα δύο λαστιχάκια στα αυτιά μου, φέρνω τα δάκτυλά μου στις δύο πλευρές της μύτης και πιέζω το έλασμα που έχει η μάσκα ώστε να αγκαλιάσει τη μύτη μου και συνεχίζω την απαλή κίνηση προς και πάνω στα ζυγωματικά μου.
  • Τραβώ με ήπιες κινήσεις τη μάσκα από την κάτω πλευρά ώστε να ξεδιπλώσει και να αγκαλιάσει το πηγούνι μου.
  • Ελέγχω ότι η μάσκα έχει εφαρμόσει καλά στο πρόσωπό μου και την νιώθω άνετα. Δοκιμάζω να μιλήσω για να καταλάβω ότι όταν χρειαστεί να το κάνω, αυτή δεν θα πέσει από τη μύτη μου.
  • Θυμάμαι πάντα ότι εάν η μάσκα δεν εφαρμόζει απόλυτα στο στόμα και την μύτη μου και αφήνει κενά στο πρόσωπο μου δεν προσφέρει προστασία, αντιθέτως απλά με δυσκολεύει.

 

Tip!! Κάντε εφαρμογή μπροστά στον καθρέπτη τις πρώτες φορές ώστε να είστε σίγουροι για τις κινήσεις όταν δεν θα έχετε αυτήν την δυνατότητα.

 

β. Πως χειρίζομαι τη μάσκα – τα ΠΡΕΠΕΙ…

 

  • Φορώ μάσκα σε εσωτερικούς χώρους και σε εξωτερικούς χώρους όταν υπάρχει συνωστισμός.
  • Φορώ μάσκα που δεν είναι χαλαρή στο πρόσωπό μου.
  • Χρησιμοποιώ πάντα καθαρή και χωρίς φθορές μάσκα.
  • Φυλάω τη μάσκα σε καθαρό σακουλάκι πριν την φορέσω.
  • Τοποθετώ τη μάσκα μέσα στο σακουλάκι κρατώντας την από το ένα λάστιχο.
  • Τοποθετώ την κάθε μάσκα σε ξεχωριστό σακουλάκι.
  • Έχω πάντα μαζί μου στο σχολείο τουλάχιστον δύο μάσκες (σε ξεχωριστά σακουλάκια η καθεμιά).
  • Αφαιρώ τη μάσκα από το πρόσωπό μου τραβώντας ταυτόχρονα και τα δύο λαστιχάκια.
  • Τρίβω τα χέρια μου με αντισηπτικό διάλυμα μετά την αφαίρεση της μάσκας.
  • Χειρίζομαι σωστά τη μάσκα που θέλω να αφαιρέσω για λίγο: αφαιρώ τη μάσκα όπως περιγράφηκε παραπάνω, την κρατώ από τα λαστιχάκια και την διπλώνω με την εσωτερική πλευρά προς τα μέσα, την τοποθετώ στο σακουλάκι της.
  • Πλένω κάθε μέρα τις μάσκες που έχω χρησιμοποιήσει την ίδια μέρα.
  • Πλένω τη μάσκα καλά, στο χέρι ή σε πλυντήριο, χρησιμοποιώ νερό σε υψηλή θερμοκρασία τουλάχιστον 60°C, και όταν στεγνώσει τη σιδερώνω καλά και την τοποθετώ σε καθαρό σακουλάκι.
  • Η μάσκα είναι το πιο προσωπικό μου αντικείμενο.

 

Πώς χειρίζομαι τη μάσκα – τα ΔΕΝ …

 

  • Δεν αφαιρώ τη μάσκα μου όταν βρίσκομαι σε εσωτερικούς χώρους ή σε εξωτερικούς χώρους όταν η απόσταση είναι μικρότερη του ενάμιση μέτρου από άλλο άτομο.
  • Δεν κατεβάζω την μάσκα όταν θέλω να μιλήσω σε κάποιον.
  • Δεν αγγίζω το μπροστινό μέρος της μάσκας.
  • Δεν αφήνω την μάσκα να πέσει από τη μύτη μου.
  • Δεν κατεβάζω τη μάσκα στο πηγούνι μου ούτε αφήνω έξω μύτη ή στόμα.
  • Δεν φορώ μάσκα που νιώθω υγρή.
  • Δεν φορώ μάσκα που είναι βρώμικη ή έχει φθορές (σχισίματα ή οπές). Δεν μοιράζομαι τη μάσκα μου με κανέναν άλλο, ακόμη και εάν αυτός είναι το πιο κοντινό μου άτομο, και δεν την αφήνω εκτεθειμένη στα αγγίγματα άλλων
  • Δεν αφήνω τη μάσκα μου σε επιφάνειες (καρέκλες, θρανία, τραπεζάκια κλπ.)
  • Δεν χρησιμοποιώ ποτέ το ίδιο σακουλάκι για διαφορετικές μάσκες, η κάθε μάσκα έχει το δικό τους σακουλάκι

 

 

Τέλος, τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί θα πρέπει να κατανοήσουν ότι η πανδημία ανέτρεψε την καθημερινότητα όλων μας και εύλογα δημιουργεί αναστάτωση και ανασφάλεια στα παιδιά.

Παιδιά τα οποία έχουν πολλές απορίες ή παρουσιάζουν αντίδραση στη χρήση μάσκας δεν σημαίνει υποχρεωτικά ότι εμφανίζουν αγχώδη διαταραχή ή φοβία. Αντίθετα, ενδέχεται τα παιδιά αυτά να έχουν ανάγκη για περισσότερη πληροφορία.

Τονίζεται ότι τόσο οι γονείς όσο και οι εκπαιδευτικοί, πριν μιλήσουν στα παιδιά θα πρέπει πρώτα οι ίδιοι να έχουν ενημερωθεί και πειστεί για την αναγκαιότητα και ασφάλεια της χρήσης της μάσκας. Ιδιαίτερη σημασία έχει το παιδί να μη λαμβάνει αντικρουόμενα μηνύματα από τους ενήλικες του περιβάλλοντος. Η πληροφορία όμως, θα πρέπει να προσφέρεται με τρόπο κατάλληλο, ανάλογα με το αναπτυξιακό επίπεδο του παιδιού. Εκπαιδευτικοί και παιδίατροι θα πρέπει να είμαστε πάντα διαθέσιμοι να λύσουμε οποιαδήποτε απορία γονέα ή παιδιού, σχετικά με την διαβίωση του παιδιού στο σχολικό περιβάλλον.

 

Καλοκαιρινά ατυχήματα

Καλοκαιρινά ατυχήματα

To καλοκαίρι είναι η αγαπημένη εποχή των παιδιών. Είναι η εποχή της ξενοιασιάς και του παιχνιδιού. Είναι εποχή διακοπών στο βουνό ή στη θάλασσα. Οι καλύτερες αναμνήσεις μας συνδέονται με το καλοκαίρι. Τα παιδιά κάθε χειμώνα νοσταλγούν το καλοκαίρι. Κλείνουν τα σχολεία και αυτό σημαίνει περισσότερος ελεύθερος χρόνος και περισσότερο παιχνίδι χωρίς επιτήρηση. Δυστυχώς όμως, είναι αποδεδειγμένο ότι τα περισσότερα παιδικά ατυχήματα συμβαίνουν το καλοκαίρι. Για το λόγο αυτό πρέπει τα παιδιά να μάθουν να αναγνωρίζουν τους κινδύνους και να προφυλάσσονται από αυτούς.

 Στον δρόμο

 

Οι διακοπές προϋποθέτουν συχνές μετακινήσεις

  • Τα παιδιά πρέπει πάντα να κάθονται στο πίσω κάθισμα σωστά δεμένα. Οι αντιπροσωπείες αυτοκινήτων και τα μαγαζιά με αξεσουάρ αυτοκινήτων μπορούν να ενημερώσουν για το κάθισμα ή τη ζώνη ασφαλείας που χρειάζεται ένα παιδί, ανάλογα με το ύψος και το βάρος του, για να ταξιδεύει με ασφάλεια.
  • Τα παιδιά το καλοκαίρι πολύ συχνά κάνουν ποδήλατο. Γι αυτό πρέπει να φορούν πάντα κράνος ειδικό για ποδηλασία, να αποφεύγουν τους δρόμους με μεγάλη κίνηση οχημάτων, να προτιμούν να κινούνται σε ποδηλατόδρομους όπου αυτοί υπάρχουν και να τηρούν τον κώδικα οδικής κυκλοφορίας.

 

Στη θάλασσα και στην παραλία

  • Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να κολυμπούν σωστά από μικρή ηλικία ειδικά σε μια χώρα όπως η Ελλάδα με τόσες πολλές και ωραίες παραλίες.
  • Ποτέ δεν πρέπει να αφήνουμε τα παιδιά κοντά στο νερό χωρίς επίβλεψη, ακόμα και αν ξέρουν να κολυμπούν.
  • Τα φουσκωτά αντικείμενα, π.χ. μπρατσάκια, κουλούρες κ.λπ. δεν προσφέρουν πραγματική ασφάλεια στα παιδιά.
  • Ποτέ να μην κολυμπάνε νωρίτερα από 2,5 ώρες από τη λήψη της τροφής.
  • Να μην κολυμπούν σε ταραγμένη θάλασσα.
  • Όταν τα παιδιά ασχολούνται με θαλάσσια αθλήματα και όταν βρίσκονται σε σκάφη, να φοράνε πάντα εγκεκριμένα σωσίβια
  • Να μην κάνουν βουτιές σε περιοχές που δεν γνωρίζουν, αν δεν σιγουρευτούν πρώτα ότι τα νερά είναι βαθιά και δεν υπάρχουν εμπόδια.
  • Αν τα παιδιά ψαρεύουν, πρέπει να κάνουν σωστή χρήση του εξοπλισμού (ψαροντούφεκο, καλάμι, αγκίστρια κ.λπ.) και να αναγνωρίζουν τα δηλητηριώδη ψάρια. Τα μεγαλύτερα παιδιά που κάνουν υποβρύχιο ψάρεμα πρέπει να ακολουθούν πιστά τους κανόνες ασφαλείας, να είναι πάντα συνδεδεμένα με την ειδική σημαδούρα και να κολυμπούν πάντα με παρέα.
  • Ο ήλιος είναι πολύ επικίνδυνος. Πάντα πρέπει να φορούν καπέλο και αντηλιακή προστασία. Να αποφεύγετε την παραμονή στον ήλιο από τις 1.00μ.μ μέχρι τις 5.00μ.μ.
  •  Οι πισίνες στα σπίτια πρέπει να είναι σωστά περιφραγμένες.

Στο βουνό 

       

  • Κατάλληλο ντύσιμο για τις διάφορες δραστηριότητες (πεζοπορία, ποδηλασία βουνού, rafting κ.ά.)
  • Γενικά όλα τα αθλήματα του βουνού, όπως αναρρίχηση, ανάβαση κ.λ.π. καλό είναι να γίνονται σε οργανωμένες ομάδες υπό την επιτήρηση ειδικών.
  • Πρέπει να μάθουν να αναγνωρίζουν τα δηλητηριώδη έντομα και ερπετά της περιοχής .Να αποφεύγουν να περπατούν μέσα σε ψηλά χόρτα, αλλιώς να κάνουν θόρυβο για να απομακρύνουν τα φίδια, που μπορεί να κρύβονται σε αυτά.
  • Να μη χώνουν τα χέρια τους σε χαραμάδες και κάτω από πέτρες, γιατί εκεί μπορεί να βρίσκονται φίδια και δηλητηριώδη έντομα, όπως σαρανταποδαρούσες και σκορπιοί.
  • Να παίζουν μακριά από λίμνες και ποτάμια.
  • Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να  αναγνωρίζουν και να μην αγγίζουν δηλητηριώδη και άγνωστα φυτά (π.χ. μανιτάρια).
  • Να προσέχουν τις καλοκαιρινές καταιγίδες. Σε περίπτωση καταιγίδας δεν πρέπει να στέκονται κάτω από δέντρα και ηλεκτρικά καλώδια και να μην κολυμπούν όταν πέφτουν κεραυνοί.
  • Τα παιδιά πρέπει να μάθουν να σέβονται τα ζώα της υπαίθρου. Να μην προκαλούν αδέσποτα ζώα και να μην εμπλέκονται σε σχέδια κακοποίησης ζώων.
  • Επίσης πρέπει να αποφεύγουν τις αλλοιωμένες τροφές, τα λιωμένα παγωτά και τα ληγμένα προϊόντα. Με τις υψηλές καλοκαιρινές θερμοκρασίες υπάρχει μεγάλος κίνδυνος δηλητηρίασης.
  • Αν τα παιδιά επίσης συμμετέχουν σε κατασκήνωση ή άλλα καλοκαιρινά προγράμματα, πρέπει να γίνεται  έλεγχος στον χώρο που θα φιλοξενηθούν τα παιδιά, καθώς επίσης και στα άτομα τα οποία θα τα συνοδεύουν και θα τα απασχολήσουν. Απαραίτητα πρέπει να υπάρχει ενήλικας να επιβλέπει τα παιδιά όλες τις ώρες και οι γονείς  πρέπει να είναι ενήμεροι για όλες τις δραστηριότητες που προσφέρει η κατασκήνωση ή το πρόγραμμα.
  •  Πρέπει να βρίσκονται μακριά από σπίρτα, φωτιά και γκαζάκια

Τα παραπάνω είναι γνωστά σε όλους. Δυστυχώς όμως, είναι τόσο απλά που παραβλέπονται. Συχνά επαναπαυόμαστε, με αποτέλεσμα να συμβαίνουν πολλά ατυχήματα κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού.

Ας μην ξεχνάμε ότι για τα μικρά παιδιά πρέπει να υπάρχει πάντα σωστή επίβλεψη.

Στις καλοκαιρινές αποσκευές μας απαραίτητα είναι ένα θερμόμετρο, αντιπυρετικά σιρόπια, αντισταμινικό φάρμακο και αλοιφή, που προτείνει ο παιδίατρος  και πιθανόν κάποια φάρμακα για κάποιο ειδικό πρόβλημα που μπορεί να έχει το παιδί. Οπωσδήποτε, πρέπει πάντα να έχουμε μαζί το βιβλιάριο υγείας και το ΑΜΚΑ του παιδιού.    

Σχολικός εκφοβισμός (bullying)

Σχολικός εκφοβισμός (bullying)

 

 Ο σχολικός εκφοβισμός (αγγλικά: school bullying‎) είναι ένα φαινόμενο νεανικής παραβατικότητας, ένα είδος bullying, που εμφανίζεται σε πολλές χώρες του κόσμου. Ο σχολικός εκφοβισμός αναφέρεται στη χρήση βίας μεταξύ μαθητών ή συνομηλίκων παιδιών, με στόχο να προκληθεί φόβος, πόνος ή αναστάτωση.

Οι  μορφές του σχολικού εκφοβισμού είναι:

α) Η σωματική μορφή του σχολικού εκφοβισμού.

Η σωματική βία στον σχολικό εκφοβισμό εκδηλώνεται με φυσικό τραυματισμό ή ακόμα και με την απειλή τραυματισμού, μέσα από σπρωξίματα, χτυπήματα, σκουντήματα, αγκωνιές, γροθιές και κλοτσιές, τρικλοποδιές, χτυπήματα με αντικείμενα, τσιμπήματα και δαγκωνιές, φτυσίματα, μαλλιοτραβήγματα, καταστροφή προσωπικών ειδών του θύματος.

β) Η λεκτική μορφή του σχολικού εκφοβισμού.

Η λεκτική βία στον σχολικό εκφοβισμό εκδηλώνεται με την συστηματική χρήση υβριστικών εκφράσεων και φραστικών επιθέσεων, με προσβολές αλλά και απειλές, με ειρωνεία, με πειράγματα και ταπεινωτικούς χαρακτηρισμούς, χρήση παρατσουκλιών, με κοροϊδία ή «καζούρα», καθώς επίσης με εκβιασμό για απόσπαση προσωπικών ειδών του θύματος.

γ) Η συναισθηματική μορφή του σχολικού εκφοβισμού.

Η συναισθηματική βία εκδηλώνεται με ταπεινωτικούς χαρακτηρισμούς, βίαιες απειλές, απειλές εγκατάλειψης, κατηγορίες, τιμωρίες.

δ) Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός μέσω της χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή ή κινητού τηλεφώνου.

Ο ηλεκτρονικός εκφοβισμός μέσω της χρήσης ηλεκτρονικού υπολογιστή ή κινητού τηλεφώνου εκδηλώνεται με την αποστολή υλικού με υβριστικό ή και απειλητικό ακόμα περιεχόμενο, με μηνύματα ή και βίντεο στο κινητό, με e-mails, στο facebook, σε chat rooms,  με χρήση ή και παραποίηση των προσωπικών δεδομένων του θύματος, δημιουργία ιστοσελίδων με παραποιημένα και ψεύτικα χαρακτηριστικά, παραποιημένες φωτογραφίες, βίντεο, αλλά  και με αποκλεισμό του θύματος  από διαδικτυακές ομάδες.

 

Το σχολικό bullying αποτελεί ένα από τα σοβαρότερα σύγχρονα κοινωνικά προβλήματα. Πολυπληθή τα κρούσματα του, σε παγκόσμιο επίπεδο. Και τα θύματά του είναι ακόμα και μικρά παιδιά. Στην Ελλάδα, όπως έχουν διαπιστώσει γονείς και παιδιά, τα περιστατικά bullying, έχουν αυξηθεί ιδιαίτερα τα τελευταία χρόνια. Σύμφωνα με την πανευρωπαϊκή μελέτη που εκπόνησε το Χαμόγελο του Παιδιού, η Ελλάδα κατέχει την τέταρτη θέση ανάμεσα σε σαράντα ένα κράτη, με ένα στα τρία Ελληνόπουλα να έχει πέσει θύμα bullying. Σε μια άλλη μελέτη, που διεξήχθη από την Εταιρεία Ψυχοκοινωνικής Υγείας Παιδιού και Εφήβου σε σχολεία της Αττικής, φανερώνει πως το 16% των μαθητών Δημοτικού έχει πέσει θύμα εκφοβισμού κι όλα αυτά σε μια εποχή που οι δομές ψυχικής υγείας έχουν ισοπεδωθεί εξαιτίας της ελλιπούς χρηματοδότησης και της οικονομικής κρίσης.

Ας δούμε  ποια είναι τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητας των θυτών, των θυμάτων και των παρατηρητών του εκφοβισμού.

Οι θύτες είναι συνήθως παιδιά που έχουν χαμηλή αυτοεκτίμηση, είναι επιθετικά και επιρρεπή σε παραβίαση κανόνων και αντικοινωνικές συμπεριφορές. Υπάρχουν όμως και παιδιά – εκφοβιστές που αποσκοπούν στην υπερίσχυση τους έναντι των πιο αδυνάμων και οι ίδιοι συχνά έχουν υποστεί bullying ή κακοποίηση σε κάποια στιγμή  στη ζωή τους.

Τα θύματα, από την άλλη πλευρά, παρουσιάζουν παθητικότητα, ηρεμία, ντροπή, ευαισθησία, χαμηλή αυτό-εκτίμηση, ανασφάλεια, απόσυρση από τις καθημερινές υποχρεώσεις και ασχολίες, αλλά και ενοχή γιατί θεωρούν πως ευθύνονται για ό,τι τους συμβαίνει.

Οι παρατηρητές (by standers) αποτελούν ένα ακόμα ρόλο που μπορεί να αναλάβουν κάποιοι μαθητές μέσα στο σχολικό περιβάλλον σε περιπτώσεις εκδήλωσης φαινομένων εκφοβισμού. Είναι οι μαθητές που επίσης επηρεάζονται από τον εκφοβισμό. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με έρευνα  παρατηρητές είναι παρόντες στο 85% των περιπτώσεων όπου ο εκφοβισμός λαμβάνει χώρα. Τα συναισθήματα που πολύ συχνά βιώνουν αυτοί, αφορούν το φόβο τους μήπως πληγωθούν και οι ίδιοι, μήπως γίνουν και οι ίδιοι οι επόμενοι στόχοι του θύτη και μήπως κάνουν κάτι που θα χειροτερέψει την κατάσταση. Ως αποτέλεσμα, συνήθως παραμένουν απλοί παρατηρητές παρακολουθώντας τις πράξεις του εκφοβισμού, ενώ σπάνια συμμετέχουν ή παρεμβαίνουν ενεργά βοηθώντας τα θύματα. Δυστυχώς, μελετώντας διάφορα περιστατικά bullying διαπιστώθηκε ότι όσοι περισσότεροι παρατηρητές είναι παρόντες στις εκφοβιστικές πράξεις τόσο μεγαλύτερη είναι η διάρκεια αυτών. Ωστόσο, όταν οι μαθητές που παρακολουθούσαν εξέφρασαν την αποδοκιμασία τους για τα εκφοβιστικά συμβάντα, οι πιθανότητες αυτά να σταματήσουν, ξεπέρασαν το 50%. Άρα ο ρόλος των παρατηρητών είναι πολύ σημαντικός γιατί μπορούν αν μιλήσουν ή αναζητήσουν βοήθεια να αποτρέψουν αρκετά περιστατικά εκφοβισμού.

Ποιες είναι όμως οι επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού τόσο στους θύτες όσο και στα θύματα;

Οι θύτες διατρέχουν υψηλό κίνδυνο εμφάνισης ψυχικών διαταραχών, όπως επίσης και διάφορων διαταραχών  άγχους. Είναι ιδιαίτερα επιρρεπείς σε καταχρήσεις, αλκοόλ και  διάφορα είδη ναρκωτικών ουσιών. Πολύ συχνή είναι επίσης και η εκδήλωση αντικοινωνικής συμπεριφοράς, όπως η εμπλοκή σε ξυλοδαρμούς, βανδαλισμούς καθώς και σε διαφόρων ειδών παρανομίες. Τέλος, μια από τις πιο σημαντικές επιπτώσεις του σχολικού εκφοβισμού στην ψυχική υγεία ενός πρώην θύτη είναι η εκδήλωση της βίας στο πλαίσιο των μετέπειτα διαπροσωπικών του σχέσεων (φιλικό, οικογενειακό περιβάλλον).

Τα θύματα παρουσιάζουν συχνά περιστατικά κατάθλιψης, αυτοκτονικές τάσεις, ψυχοσωματικά προβλήματα, αλλά και τακτικές κρίσεις άγχους και πανικού.

Υπάρχουν τρόποι αντιμετώπισης του σχολικού εκφοβισμού;

Η οικογένεια αποτελεί τον κύριο φορέα κοινωνικοποίησης και ανάπτυξης για το παιδί το οποίο, μεγαλώνοντας μέσα σε αυτή, αναπτύσσει κάποιες δεξιότητες, δημιουργεί και διαμορφώνει την προσωπικότητά του. Η οικογένεια, λοιπόν, έχει σαν αποστολή την ένταξη του ατόμου στο κοινωνικό σύνολο. Αν αυτό δεν επιτευχθεί το παιδί παρουσιάζει αντικοινωνική συμπεριφορά και τάσεις για επιθετικότητα.

Όσον αφορά στους παράγοντες που ενισχύουν την επιθετικότητα των νέων είναι η βία και η επιθετικότητα των γονέων προς τα παιδιά, των παιδιών προς τους γονείς, μεταξύ των συζύγων αλλά και ανάμεσα στα αδέρφια.

Όταν τα παιδιά, μέσα στο οικογενειακό περιβάλλον, βιώνουν καταστάσεις συγκρούσεων και επιθετικότητας, μεταφέρουν στο σχολείο –την ευρύτερη κοινωνική τους ομάδα- την επιθετική και βίαιη συμπεριφορά και την εκδηλώνουν στους «αδύναμους» συμμαθητές τους.

Από την άλλη πλευρά, το σχολείο έχει ευθύνη να βοηθήσει όλους τους μαθητές, ώστε να έχουν ίσες ευκαιρίες στη ζωή ανεξάρτητα από εθνική, φυλετική και κοινωνική προέλευση. Να προετοιμάσει τους μαθητές ως πολίτες, που θα ανήκουν σε διάφορα κοινωνικά σύνολα όπως είναι η οικογένεια, η φυλή, το έθνος, μια θρησκευτική κοινότητα κ.α. Ο ρόλος του σχολείου ως κοινωνικοποιητικός μηχανισμός είναι να διδάσκει πρότυπα συμπεριφοράς, αξίες και κανόνες. Με τη σωστή κοινωνικοποίηση το παιδί – μαθητής, μαθαίνει να παίρνει λογική θέση και να τηρεί κριτική στάση έναντι των στερεότυπων, να αποδέχεται τη διαφορετικότητα, να αγκαλιάζει τους αδυνάμους, να στέκεται μακριά από προκαταλήψεις, να δέχεται και να κατανοεί διαφορετικές απόψεις. Τα νέα άτομα, τα οποία βρίσκονται στο στάδιο της ανάπτυξης, στο σχολείο αποκτούν μεγάλες κοινωνικές αρετές, όπως αυτοπειθαρχία και αυτοσυγκράτηση, ανεκτικότητα και ανεξικακία, όπως και εντονότερη ευαισθησία έναντι στην κοινωνική αδικία και στον ανθρώπινο πόνο.

Επίσης στην αντιμετώπιση του φαινομένου του σχολικού εκφοβισμού επιβάλλεται να υπάρχει συνεργασία καθηγητών και γονέων και όπου απαιτείται πρέπει να υπάρχει επικοινωνία και συνεργασία με ψυχολόγους. Πρέπει  όλα τα παιδιά που γίνονται μάρτυρες συμβάντων εκφοβισμού να ενθαρρύνονται να «μιλάνε» και αναζητούν βοήθεια από τους μεγαλύτερους. Δεν πρέπει, με την σιωπή και την ανεκτικότητά τους να ενισχύουν τους «νταήδες» και να βάζουν και αυτοί το λιθαράκι τους στην διόγκωση του προβλήματος του σχολικού εκφοβισμού. Πρέπει να καταπολεμηθεί η απάθεια και η αδιαφορία.

Για την καταπολέμησή του φαινομένου του σχολικού bullying μεγάλο ρόλο διαδραματίζει και η πολιτεία, η οποία οφείλει να θεσπίσει μέτρα προστασίας του σχολικού περιβάλλοντος, αλλά και να καταπολεμήσει τις βαθύτερες αιτίες του προβλήματος, αναπτύσσοντας στα πλαίσια της κοινωνίας κοινωνικές αρετές όπως ισότητα και ισονομία. Είναι αναγκαίο η πολιτεία να καταπολεμήσει την ανεργία, να ιδρύσει πολιτιστικούς και αθλητικούς χώρους, να διαθέσει  χώρους διεξόδου των νέων ανθρώπων, όπου να αξιοποιούν δημιουργικά τον ελεύθερο χρόνο τους.

Συμπερασματικά λοιπόν, ο σχολικός εκφοβισμός αποτελεί μία μορφή βίας που τα τελευταία χρόνια έχει αναχθεί σε ένα κοινωνικό φαινόμενο μεγίστης σημασίας, ειδικά όταν τα τελευταία χρόνια αρχίζει να εκδηλώνεται  από τα πρώτα χρόνια της σχολικής ζωής του παιδιού. Η αντιμετώπιση του φαινομένου απαιτεί συνεργασία οικογένειας – σχολείου – πολιτείας, έτσι ώστε να οικοδομηθούν ορθές διαπροσωπικές σχέσεις και να επιτευχθεί η ποιοτική αλλαγή της κοινωνίας. Όλοι ονειρευόμαστε και πρέπει να αγωνιζόμαστε για μια κοινωνία δίκαιη και ευνομούμενη, που θα προωθεί την αλληλεγγύη, τη φιλία, τη συνεργασία και τον ανθρωπισμό.

Λαρυγγομαλάκυνση

Λαρυγγομαλάκυνση

 

Η λαρυγγομαλάκυνση είναι η συχνότερη συγγενής πάθηση του λάρυγγα και χαρακτηρίζεται από ένα είδος θορυβώδους αναπνοής  που ονομάζεται συριγμός, κατά την εισπνοή.

Εμφανίζεται λίγες μέρες ή εβδομάδες μετά τη γέννηση. Οφείλεται σε χαλαρότητα των ιστών του λάρυγγα, με αποτέλεσμα όταν ο αέρας εισέρχεται στους πνεύμονες κατά την εισπνοή, να “παρασύρει” τους αδύνατους και χαλαρούς ιστούς προς τον αυλό του λάρυγγα και έτσι να κλείνει μερικά ή ολικά η δίοδος του αέρα. Απ΄αυτήν την σύγκλειση των τοιχωμάτων προκύπτει ένας θόρυβος, ο οποίος μπορεί να ποικίλει σε ένταση και συχνότητα. Μπορεί να είναι ένα ήπιο σφύριγμα μέχρι  ένας πιο δυνατός και επαναλαμβανόμενος  ήχος που θυμίζει «φωνή γαλοπούλας». Κατά την εκπνοή ο αέρας εξέρχεται κανονικά, χωρίς δυσκολία, απωθώντας  τον χαλαρό λάρυγγα για να περάσει μέσα από αυτόν.

Ο συριγμός γίνεται εντονότερος  όταν το παιδί κλαίει ή σιτίζεται, κατά τη διάρκεια μιας ίωσης του αναπνευστικού συστήματος  και παρατηρείται κυρίως σε κάποιες θέσεις του σώματος (πχ. όταν είναι ξαπλωμένο σε ύπτια θέση, δηλαδή “ανάσκελα”). Συνήθως ο συριγμός και η αναπνοή βελτιώνονται στην πρηνή θέση (“μπρούμυτα”) και μάλιστα όταν το σαγόνι του παιδιού είναι ανασηκωμένο.

Σε μερικά βρέφη σπάνια, αν η δυσκολία στην αναπνοή είναι έντονη μπορεί να παρατηρηθούν κυάνωση (μελάνιασμα), εισολκή των μεσοπλεύριων διαστημάτων και ακόμα σπανιότερα παραμόρφωση του θώρακα και καρδιοπάθεια. Συχνά στα παιδιά αυτά συνυπάρχει “γαστρο-οισοφαγική παλινδρόμηση”, μία πάθηση που επιτρέπει στα όξινα υγρά του στομάχου να ανεβαίνουν συχνά προς τα πάνω, ερεθίζοντας τον λάρυγγα και κάνοντας ακόμα χειρότερη την κατάσταση.

Τα συμπτώματα της λαρυγγομαλάκυνσης συνήθως επιδεινώνονται προοδευτικά κατά τους πρώτους μήνες της ζωής. Από τον 6ο μήνα της ζωής όμως, παρατηρείται βελτίωση της κατάστασης  και τελικά υποχωρούν τελείως μέχρι το δεύτερο έτος του παιδιού. Σπάνια, μπορεί να διαρκέσουν μέχρι το 3ο και 4ο έτος. Η λαρυγγομαλάκυνση στα περισσότερα βρέφη έχει καλοήθη χαρακτήρα και πορεία και δεν επηρεάζει σημαντικά την ανάπτυξη του παιδιού.

Γενικά μέτρα που βοηθούν την μείωση του συριγμού στην λαρυγγομαλάκυνση είναι:

α) αλλαγή της στάσης του σώματος κατά τη σίτιση

β) σίτιση του βρέφους αργά και προσεκτικά

γ) προφύλαξη από ιώσεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος

δ) θεραπεία  συνυπάρχουσας γαστρο-οισοφαγικής παλινδρόμησης

Εκτός από την λαρυγγομαλάκυνση, συριγμός  μπορεί να προκληθεί και από άλλες παθήσεις, συγγενείς ή όχι, όπως  παράλυση των φωνητικών χορδών, φλεγμονές και τραυματισμοί  του λάρυγγα, καλοήθεις και κακοήθεις όγκοι κ. ά.

Γενικά ο συριγμός σαν σύμπτωμα είναι σοβαρό και δεν πρέπει να παραβλέπεται, αλλά να αξιολογείται άμεσα από παιδίατρο. Το ιστορικό και η κλινική εξέταση του βρέφους είναι συνήθως αρκετά για την διάγνωση. Αν η διάγνωση είναι επισφαλής, ο παιδίατρος μπορεί να ζητήσει εξέταση και εκτίμηση από ΩΡΛ ιατρό, ο οποίος  θα συστήσει τις απαραίτητες εξετάσεις όπως άμεση ή έμμεση λαρυγγοσκόπηση, με ή χωρίς αναισθησία. Με τη λαρυγγοσκόπηση γίνεται παρατήρηση του λάρυγγα κατά την αναπνοή, με ειδικά όργανα (ενδοσκόπια, λαρυγγοσκόπια) και αναλόγως των ευρημάτων ακολουθείται η κατάλληλη θεραπεία.

error: Content is protected !!