Κινητό: 6932756552 | Ιατρείο: 210-4640170 togastav@gmail.com
Συμπληρώματα διατροφής και παιδιά – μύθοι και αλήθειες

Συμπληρώματα διατροφής και παιδιά – μύθοι και αλήθειες

 

Ζούμε σε μια εποχή που κυριαρχεί η διαφήμιση, το εμπόριο και η υπερπληροφόρηση, που δύσκολα μερικές φορές μπορεί να διακριθεί από την παραπληροφόρηση και τις ψευδείς ειδήσεις. Το φαρμακείο πωλεί πλέον έναν μεγάλο αριθμό μη συνταγογραφούμενων φαρμάκων και προϊόντων, που κατακλύζει το οπτικό πεδίο κάθε εισερχόμενου επισκέπτη. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, γεννώνται εύλογα και πολλά ερωτήματα σχετικά με την λήψη των πολυβιταμινούχων συμπληρωμάτων διατροφής σε όλους τους ανθρώπους, ασθενείς και μη και ιδιαίτερα στα παιδιά.

Οι παιδίατροι καθημερινά κατακλύζονται από ερωτήματα περί της ανάγκης χορήγησης  συμπληρωμάτων διατροφής  σε βρέφη, παιδιά και εφήβους, είτε γιατί αυτά είναι παχύσαρκα χωρίς όμως να τρέφονται υγιεινά, είτε γιατί είναι «αδύνατα» χωρίς να τρέφονται με επαρκείς ποσότητες, είτε γιατί αρρωσταίνουν πολύ συχνά, είτε γιατί είναι πολύ ζωηρά και παρουσιάζουν μαθησιακές δυσκολίες, είτε γιατί είναι αθλητές, είτε γιατί δίνουν πανελλαδικές εξετάσεις, είτε…. είτε… είτε….

Παρά την πολύ μεγάλη εκστρατεία ενημέρωσης για το ζήτημα της υγιεινής διατροφής των βρεφών και των παιδιών, ένα σημαντικό ποσοστό αυτών δεν τρέφεται σωστά. Η σωστή διατροφή, κατά την περίοδο που τα παιδιά μεγαλώνουν, είναι εξαιρετικά σημαντική, η δε μη επαρκής πρόσληψη σε βιταμίνες, μέταλλα και ιχνοστοιχεία μπορεί ακόμα να προδιαθέτει και στην ανάπτυξη νοσημάτων κατά την ενήλικη ζωή.

Η αλλαγή του τρόπου διατροφής, η αλλαγή στην καθημερινή οικογενειακή ζωή, αλλά και  η αλλαγή της ποιότητας της τροφής, είναι παράγοντες που ευθύνονται για την κακή θρέψη παιδιών και ενηλίκων.

Τι είναι όμως τα συμπληρώματα διατροφής;

Τα συμπληρώματα διατροφής όπως ορίζονται από  τον FDA ( Οργ Φαρμάκων ΗΠΑ) είναι προϊόντα με σκοπό να συμπληρώσουν τη δίαιτα. Περιέχουν ένα ή περισσότερα από τα έξης στοιχεία: βιταμίνη, ιχνοστοιχείο, βότανο, αμινοξύ, κάποιο συμπυκνωμένο προϊόν ή εκχύλισμα. Δεν  είναι τροφές, ούτε φάρμακα, ούτε προϊόντα ειδικής διατροφής. Είναι σκευάσματα βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων, των οποίων γενικά, η χορήγηση δεν προκαλεί βλάβες στον οργανισμό. Η χορήγησή τους είναι ωφέλιμη, όταν χρησιμοποιούνται σύμφωνα με τις ενδείξεις. Πρέπει να λαμβάνονται πάντα σε αυστηρά προκαθορισμένη δόση, γιατί η υπερδοσολογία ενέχει κινδύνους για την υγεία. Γι αυτό τον λόγο πρέπει να φυλάσσονται και μακριά από τα παιδιά.

Στην Ελλάδα τα συμπληρώματα διατροφής δεν υπόκεινται σε έγκριση, αλλά μόνο σε γνωστοποίηση στον ΕΟΦ και υποχρεωτικά πρέπει να αναγράφεται στην συσκευασία τους ότι δεν υποκαθιστούν  την  ισορροπημένη και ποικίλη διατροφή, ούτε θεραπεύουν ή προλαμβάνουν οποιαδήποτε ανθρώπινη νόσο. Τα συμπληρώματα διατροφής πρέπει να διατίθενται μόνο από αδειούχα καταστήματα, τα οποία διευθύνονται από φαρμακοποιούς, ιατρούς, επιστήμονες τροφίμων και άτομα με άδεια από τις υπηρεσίες δημόσιας υγείας.

Προς το παρόν η διεθνής βιβλιογραφία δεν είναι επαρκής  σχετικά με τη χρήση και ασφάλεια  των συμπληρωμάτων διατροφής.

Τα συμπληρώματα διατροφής πρέπει να δίνονται κατόπιν ενημέρωσης του προσωπικού ιατρού του ασθενούς. Δυστυχώς στις ΗΠΑ το ένα τρίτο των παιδιών  χρησιμοποιούν συμπληρώματα διατροφής, στην πλειονότητα τους χωρίς ιατρική σύσταση ή επίβλεψη.

Στην Ευρώπη γενικά υποστηρίζεται η πολιτική (στα πλαίσια της δημόσιας στρατηγικής Υγείας) του εμπλουτισμού  των τροφών. Τα δεδομένα από μελέτες  υποστηρίζουν ότι  τα εμπλουτισμένα τρόφιμα  αποτελούν πιο ασφαλή και αποτελεσματικό τρόπο συμπλήρωσης διαφόρων ελλειμμάτων του διαιτολογίου σε σχέση με τα συμπληρώματα. Παραδείγματα εμπλουτισμένων τροφών αποτελούν το φθοριωμένο νερό και  οδοντόκρεμες, το ιωδιούχο αλάτι, η προσθήκη βιταμίνης D και σιδήρου σε γάλα και δημητριακά.

Είναι απαραίτητη η λήψη συμπληρωμάτων διατροφής σε όλα τα βρέφη, παιδιά και εφήβους;

Σύμφωνα με τις πρόσφατες οδηγίες Διεθνών Οργανισμών όπως της Αμερικάνικης Παιδιατρικής Εταιρείας τα συμπληρώματα βιταμινών δεν χρειάζεται να δίνονται στα περισσότερα υγιή παιδιά που μεγαλώνουν φυσιολογικά.

Μια ισορροπημένη διατροφή που περιλαμβάνει τις τέσσερις βασικές ομάδες τροφίμων είναι αρκετή για να καλύψει τις ανάγκες των παιδιών σε βιταμίνες και ιχνοστοιχεία.  Οι τέσσερις βασικές κατηγορίες τροφίμων είναι οι πιο κάτω:

  • Γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα όπως το τυρί και το γιαούρτι (χαμηλά σε λιπαρά γαλακτοκομικά προϊόντα δίνονται μετά την ηλικία των 2 ετών).
  • Φρέσκα φρούτα και λαχανικά.
  • Τροφές πλούσιες σε πρωτεΐνη όπως το κοτόπουλο, το ψάρι, το κρέας, τα αυγά.
  • Δημητριακά όπως ψωμί, βρώμη, ρύζι.

Σύμφωνα με την Επιτροπή για τη Διατροφή της Αμερικανικής Ακαδημίας Παιδιατρικής (AAP), οι ομάδες που επίσημα διατρέχουν ιδιαίτερο διατροφικό κίνδυνο και χρήζουν χορήγησης συμπληρωμάτων διατροφής, είναι:

  • Παιδιά και έφηβοι από φτωχές οικογένειες.
  • Παιδιά και έφηβοι με ανορεξία, κακή ή ιδιότροπη όρεξη ή κακές διατροφικές συνήθειες.
  • Ακόμη, παιδιά που βρίσκονται σε δίαιτα για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας.
  • Έγκυες έφηβοι.
  • Παιδιά και έφηβοι που καταναλώνουν χορτοφαγικές δίαιτες.
  • Παιδιά με σύνδρομα γαστρεντερικής δυσαπορρόφησης.

Από την άλλη οι επίσημες συστάσεις  για την κατανάλωση βιταμινών  και συμπληρωμάτων διατροφής  από την Αμερικανική Ακαδημία Παιδιατρικής (ΑΑΠ) αφορά στη :

  • Χορήγηση βιταμίνης D και σιδήρου  στα θηλάζοντα βρέφη,
  • Χορήγηση φθορίου (οδοντόκρεμα ή και συστηματικά) σε περιοχές  μη φθοριωμένου πόσιμου νερού.
  • Χορήγηση βιταμίνης Κ σε όλα τα νεογέννητα για την πρόληψη αιμορραγικής νόσου των νεογνών.
  • Σε παιδιά  που ακολουθούν κάποιου είδους  χορτοφαγική δίαιτα ( η αποκλειστική χορτοφαγική δίαιτα  συνίσταται να αποφεύγεται στα παιδιά!) να λαμβάνουν συμπληρώματα βιταμίνης B12, D, ριβοφλαβίνης, ασβεστίου και σιδήρου, προσαρμοσμένη στις ανάγκες του κάθε παιδιού.
  • Συμπληρωματική χορήγηση σιδήρου σε παιδιά που καταναλώνουν  μεγάλη ποσότητα γάλακτος ημερησίως ( >700 ml) σε  βάρος της διατροφής   με τροφές  πλούσιες σε σίδηρο.

Ως «ιδανικό» πολυβιταμινούχο συμπλήρωμα διατροφής για παιδιά μπορεί να θεωρηθεί αυτό που:

  • Είναι ειδικά σχεδιασμένο για παιδιά.
  • Έχει σύσταση με βάση τις επίσημες οδηγίες ημερήσιας πρόσληψης.
  • Έχει χαμηλές δόσεις λιποδιαλυτών βιταμινών (A, D, E, K) 
  • Περιέχει συστατικά που ενισχύουν την απορρόφηση ασβεστίου, όπως η λυσίνη.
  • Να αναφέρεται στη συσκευασία η περιεκτικότητα κάθε συστατικού.
  • Η αγορά του να γίνεται αποκλειστικά από το φαρμακείο.
  • Να προσφέρεται από εταιρίες που ακολουθούν GMP οδηγίες στην παραγωγή του.

Υπάρχουν συμπληρώματα που βοηθούν την ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, ιδιαίτερα σε περιόδους  υψηλής νοσηρότητας όπως το χειμώνα;

Είναι απαραίτητη η χορήγηση συμπληρωμάτων διατροφής, σε περιόδους  επιτάχυνσης της σωματικής αύξησης των παιδιών, όπως στην εφηβεία  ή σε περιόδους έντονης σωματικής ή πνευματικής  άσκησης (αθλητισμός, σχολικές εξετάσεις);

Είναι  τελικά τα συμπληρώματα διατροφής η θεραπεία για πάσα νόσο;

Βελτιώνουν την ποιότητα ζωής και αυξάνουν το προσδόκιμο επιβίωσης, όπως διατυμπανίζει η διαφήμισή τους;

 

Ας δούμε αναλυτικά τα  συνηθέστερα συμπληρώματα διατροφής:

  1. Πολυβιταμινούχα σκευάσματα  με μέταλλα και ιχνοστοιχεία

Τα δεδομένα της βιβλιογραφίας δεν υποστηρίζουν τη χρήση αυτών των σκευασμάτων σε υγιή παιδιά  για την βελτίωση των ακαδημαϊκών επιδόσεων. Η θεραπεία με μεγάλες δόσεις βιταμινών, η «ορθομοριακή ιατρική», όπως αποκαλείται, κατά τις οποίες οι βιταμίνες χορηγούνται σε εξαιρετικά υψηλές δόσεις για καταστάσεις που ποικίλουν, από τη νοητική υστέρηση και την υπερκινητικότητα μέχρι τη δυσλεξία, δεν έχει καμία αποδεδειγμένη επιστημονική εγκυρότητα και μπορεί να ενέχει αρκετούς κινδύνους.

Τα πολυβιταμινούχα σκευάσματα όμως, μπορεί να βοηθήσουν  παχύσαρκους εφήβους  που ακολουθούν πρόγραμμα υγιεινής διατροφής – δίαιτας να βελτιώσουν τον δείκτη μάζας σώματος  και να επιτύχουν την επιθυμητή απώλεια βάρους.

  1. Ω3 λιπαρά οξέα και μουρουνέλαιο

Οι γονείς ελκύονται από την θετική επίδραση των παραπάνω, στην καλή ανάπτυξη του εγκέφαλου και του νευρικού συστήματος,  της όρασης  και του καρδιαγγειακού συστήματος  που είναι βέβαια  ένα αντικειμενικό δεδομένο.   Σε πολλές περιπτώσεις  τα αναζητούν για χρήση σε παιδιά με επιθετική συμπεριφορά, στα πλαίσια κάποιας αναπτυξιακής διαταραχής, για το οποίο όμως, τα επιστημονικά δεδομένα είναι ανεπαρκή προς το παρόν, ως  προς τα θετικά αποτελέσματα.

Τα απαραίτητα Ω3 λιπαρά οξέα μπορούν εύκολα να προσληφθούν με την κατανάλωση  2-3 μερίδων  την εβδομάδα, ψαριών (λιπαρών κυρίως) και θαλασσινών,  σε συνδυασμό με άλλες τροφές όπως οι ξηροί καρποί  και τα έλαια.  Επίσης δεν πρέπει να παραβλέπουμε την υψηλή πιθανότητα για τοξικότητα  με το μουρουνέλαιο σε κατάχρηση, λόγω της  μεγάλης συγκέντρωσης σε βιταμίνη Α.

  1. Συμπληρώματα με Εχινάκια, Πρόπολη, υπερτροφές (Σπιρουλίνα)

Εχινάκια-Πρόπολη: Σύμφωνα με μελέτες  σε ενήλικους, φαίνεται ότι υπάρχει   θετική επίδραση στην πρόληψη των   λοιμώξεων, ιδιαίτερα του αναπνευστικού συστήματος. Στα παιδιά όμως, σύμφωνα με περιορισμένες μελέτες, φαίνεται ότι μετά από χρήση 8-12 εβδομάδων δεν ήταν ιδιαίτερα αποτελεσματική για την πρόληψη του κοινού κρυολογήματος.

Η σπιρουλίνα  είναι σκεύασμα που κυκλοφορεί στην Ελλάδα, αλλά υπάρχει  μικρός αριθμός  επιστημονικών  δεδομένων  για το προφίλ αποτελεσματικότητας στα παιδιά.

  1. Αθλητικά ποτά (sport drinks)

Τα αθλητικά ποτά περιέχουν νερό, ηλεκτρολύτες και μέταλλα. Απευθύνονται σε παιδιά αθλητές και μπορούν να χρησιμοποιηθούν ελεγχόμενα  σε περιόδους έντονης αθλητικής δραστηριότητας.

  1. Ενεργειακά ποτά (energy drinks)

Τα ενεργειακά ποτά περιέχουν ιδιαίτερα υψηλές ποσότητες καφεΐνης και ζάχαρης, ενδεχομένως  και άλλες διεγερτικές ουσίες. Η χρήση τους πρέπει σαφέστατα  να αποφεύγεται  από παιδιά και εφήβους, όπως επίσης και τα σκευάσματα κρεατίνης και πρωτεϊνών στα πλαίσια της επιθυμίας ιδιαίτερα των έφηβων, για αύξηση της μυϊκής τους μάζας.

  1. Προβιοτικά

Τα τελευταία χρόνια μεγάλος λόγος γίνεται για την χορήγηση σκευασμάτων προβιοτικών στα παιδιά, προκειμένου να επιτευχθεί η καλή λειτουργία του γαστρεντερικού συστήματος, η πρόληψη νοσημάτων και η ενίσχυση του ανοσοποιητικού συστήματος, μέσω της βελτίωσης της μικροβιακής χλωρίδας του εντέρου. Δεν υπάρχουν ακόμη έγκυρα επιστημονικά δεδομένα που να αποδεικνύουν την ασφάλεια και την αποτελεσματικότητα τους, γι αυτό και προς το παρόν δεν συνίσταται η χορήγηση τους σε ευρεία κλίμακα, παρά μόνο  συμπληρωματικά της αντιβιοτικής αγωγής.

Τα προβιοτικά μπορούν να προσληφθούν μέσω του μητρικού θηλασμού στα βρέφη και στα μεγαλύτερα παιδιά μέσω τροφών που έχουν υποστεί ζύμωση. Τέτοιες είναι το γιαούρτι, το κεφίρ, οι ελιές σε άλμη και ορισμένα κίτρινα τυριά όπως το γκούντα και η παρμεζάνα και το ψωμί με προζύμι.  

Υπάρχει κίνδυνος αν δώσει κανείς κάποιο συμπλήρωμα διατροφής στο παιδί του χωρίς την πρόταση ειδικού;

Τα συμπληρώματα διατροφής θα πρέπει να λαμβάνονται για συγκεκριμένο χρονικό διάστημα και υπό την καθοδήγηση παιδιάτρου. Μέγα-δόσεις λιποδιαλυτών βιταμινών (για παράδειγμα βιταμίνες Α, D, K, E) μπορεί να είναι τοξικές για τον οργανισμό, όπως το ίδιο ισχύει και για ιχνοστοιχεία όπως ο σίδηρος και ο ψευδάργυρος. Επίσης απαιτείται μεγάλη προσοχή και στην υπερδοσολογία, καθώς η μορφή των σκευασμάτων που κυκλοφορούν είναι πολύ θελκτική για τα παιδιά.

Συμπέρασμα

Τα τρόφιμα είναι η καλύτερη πηγή βιταμινών, μετάλλων και ιχνοστοιχείων. Τακτικά γεύματα και σνακ μπορούν να παρέχουν όλα τα θρεπτικά συστατικά που χρειάζονται τα παιδιά. Παρόλο που πολλά μικρά παιδιά είναι επιλεκτικά στο φαγητό τους, αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι έχουν έλλειψη βιταμινών. Οι ποσότητες βιταμινών που χρειάζεται ένας αναπτυσσόμενος οργανισμός είναι πολύ μικρές και σπάνια δεν μπορούν να καλυφθούν από τη διατροφή, εκτός αν το παιδί πάσχει από κάποιο χρόνιο νόσημα. Η ισορροπημένη διατροφή, πλούσια σε ποικιλία τροφών, θα πρέπει να παραμένει πάντα  η κύρια επιδίωξη κάθε οικογένειας που μεγαλώνει παιδιά.

Κανένα συμπλήρωμα βιταμινών δεν μπορεί να αντικαταστήσει μια υγιεινή και ισορροπημένη διατροφή.

 H χορήγηση  συμπληρωμάτων διατροφής από μη ειδικό επαγγελματία υγείας ή χωρίς αυτός να γνωρίζει το πλήρες ιατρικό και διατροφικό ιστορικό του παιδιού είναι μια ανεύθυνη πράξη.

Σακχαρώδης Διαβήτης

Σακχαρώδης Διαβήτης

Ενημερωτική Επιμόρφωση εκπαιδευτικών β’/ θμιας εκπαίδευσης για τον Σακχαρώδη Διαβήτη.

Κατεβάστε την παρουσίαση σε αρχείο powerpoint ή pdf, πατώντας πάνω στα αντίστοιχα εικονίδια.

https://toga.gr/pdf/neanikosdiabetes.pptx

Νεανικός Σακχαρώδης διαβήτης

Ρινορραγία στα παιδιά

Ρινορραγία στα παιδιά

 H ρινορραγία (αιμορραγία από την μύτη) συμβαίνει συχνά κατά την παιδική ηλικία. Υπάρχουν παιδιά που εμφανίζουν την τάση για συχνές ρινορραγίες. Με την αύξηση της ηλικίας τα επεισόδια μειώνονται  και εξαφανίζονται κατά την εφηβική ηλικία. Οι συχνές ρινορραγίες ανησυχούν τους γονείς, αλλά συνήθως δεν είναι επικίνδυνες. Τείνουν να είναι συχνότερες σε ξηρά κλίματα και γενικά συμβαίνουν συχνότερα όταν είναι πιο ξηρός ο ρινικός  βλεννογόνος. Οι ρινορραγίες διακρίνονται σε πρόσθιες  (90%- 95% των περιπτώσεων) και οπίσθιες ανάλογα με το μέρος της μύτης που αιμορραγεί.

Αίτια της ρινορραγίας:

 

Το μπροστινό εσωτερικό τμήμα της μύτης διαθέτει πολλά μικρά αγγεία που είναι σχετικά εύκολο να τραυματιστούν. Γι αυτό και οι περισσότερες ρινορραγίες συμβαίνουν σε αυτό το τμήμα της μύτης, στους ρώθωνες. Οι παράγοντες που συμβάλλουν στην δημιουργία της ρινικής επίσταξης είναι:

  • Το «σκάλισμα» της μύτης είναι συχνή συνήθεια πολλών παιδιών της προσχολικής και σχολικής ηλικίας
  • Ο τραυματισμός της μύτης
  • Το υπερβολικά δυνατό φύσημα της μύτης
  • Ο ξηρός αέρας του περιβάλλοντος
  • Οι ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος και η ρινική καταρροή
  • Η αλλεργική ρινίτιδα
  • Η υπερβολική χρήση του φυσιολογικού ορού στην μύτη και η συχνή ρινική αναρρόφηση
  • Η παρατεταμένη χρήση αγγειοσυσπαστικών σταγόνων στην μύτη, με συνέπεια αντιδραστική αγγειοδιαστολή και αιμορραγία
  • Η ύπαρξη ξένου σώματος στην μύτη, συνήθως σε παιδιά προσχολικής ηλικίας

Ωστόσο, συχνά η ρινορραγία συμβαίνει χωρίς εμφανή αιτία.

Αντιμετώπιση της ρινορραγίας

 

  • Πρώτα από όλα χρειάζεται να ηρεμήσουμε το παιδί. Η ένταση και το κλάμα μπορεί να επιτείνουν την αιμορραγία.
  • Συμπιέζουμε τα ρουθούνια το ένα προς το άλλο για 5 με 10 λεπτά χωρίς να διακόπτουμε ενδιάμεσα την πίεση για να ελέγχουμε αν σταμάτησε η αιμορραγία.
  • Δεν βάζουμε το παιδί να ξαπλώσει. Αντίθετα, το βάζουμε καθιστό με μια μικρή κλίση της κεφαλής προς τα εμπρός, ώστε να αποφευχθεί η κατάποση αίματος.
    Μπορούμε να τοποθετήσουμε τυλιγμένο με πετσέτα πάγο ή κρύα κομπρέσσα στην ρίζα της μύτης.
  • Εάν η αιμορραγία δεν σταματάει, επαναλαμβάνουμε από την αρχή τα παραπάνω βήματα.
  • Δεν βάζουμε μέσα στη μύτη και στα ρουθούνια επιθέματα, γάζες, χαρτί ή βαμβάκι.

 

Η επικοινωνία  με τον παιδίατρο είναι απαραίτητη όταν:

  • Δεν σταματά η ρινορραγία με τα παραπάνω μέτρα μετά από 20 λεπτά ή σύντομα υποτροπιάζει
  • Η ρινορραγία προήλθε από σημαντικό χτύπημα στο κεφάλι.
  • Η αιμορραγία είναι μεγάλη και το παιδί νιώθει αδύναμο, αναπνέει δύσκολα ή τείνει να χάσει τις αισθήσεις του
  • Οι αιμορραγίες δεν συμβαίνουν μόνο στην μύτη, αλλά το παιδί εμφανίζει αιμορραγία από άλλο μέρος του σώματος (όπως αίμα στα κόπρανα, αίμα στα ούρα, αίμα από τα ούλα, αιμορραγίες στο δέρμα – μώλωπες, πετέχειες)
  • Υπάρχει υποψία ότι στη μύτη του παιδιού υπάρχει ξένο σώμα (συνυπάρχει οροπυώδης, πράσινη δύσοσμη ρινική έκκριση)

Πότε χρειάζεται περαιτέρω έλεγχος:

  • Συνήθως δεν απαιτούνται περαιτέρω εξετάσεις.
  • Σε περιπτώσεις επαναλαμβανόμενων ρινορραγιών ή έντονων, μπορεί να χρειαστεί λεπτομερής εξέταση από ΩΡΛ- ιατρό. Σπάνια ο ΩΡΛ- ιατρός προβαίνει σε καυτηριασμό του αγγείου που αιμορραγεί συχνά.
  • Επίσης σε περιπτώσεις έντονων ή επαναλαμβανόμενων αιμορραγιών, ιδιαίτερα αν συνυπάρχουν αιμορραγίες σε άλλα μέρη του σώματος, χρειάζεται αιματολογικός έλεγχος.
  • Περαιτέρω έλεγχος απαιτείται όταν η ρινορραγία είναι αποτέλεσμα κάκωσης της κεφαλής ή του προσωπικού κρανίου.

Πρόληψη ρινικής επίσταξης:

  • Εάν ο αέρας στο δωμάτιο του παιδιού είναι ξηρός πρέπει να χρησιμοποιείται υγραντήρας.
  • Το παιδί από μικρή ηλικία (2-3 ετών) πρέπει να μάθει να φυσάει τη μύτη του και να αποφεύγει να βάζει το δάχτυλό του ή αντικείμενα στη μύτη.
  • Πρέπει να αποφεύγεται η υπερχρήση αποσυμφορητικών σταγόνων, φυσιολογικού ορού ή ρινικής αναρρόφησης.
  • Λίγη βαζελίνη στα ρουθούνια μπορεί να βοηθήσει στην διατήρηση της υγρασίας της ρινικής κοιλότητας.
  • Η αλλεργική ρινίτιδα πρέπει να αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή.

 

Σχολική ετοιμότητα

Σχολική ετοιμότητα

Τι είναι σχολική ετοιμότητα;

Σχολική ετοιμότητα είναι η ικανότητα του 6/χρονου παιδιού να ανταπεξέλθει με επιτυχία στα μαθήματα και τις σχολικές  υποχρεώσεις της Α΄ Δημοτικού. Είναι πολύ σημαντικό να καταλάβουμε ότι οι δεξιότητες που απαιτούνται για μια επιτυχημένη πορεία στην Α΄ Δημοτικού, δεν αναπτύσσονται με τον ίδιο ρυθμό σε όλα τα παιδιά.

 Στις περισσότερες αναπτυγμένες χώρες γίνεται έλεγχος ρουτίνας της σχολικής ετοιμότητας για όλα τα παιδιά που τελειώνουν το νηπιαγωγείο. Και αν διαπιστώνονται ελλείψεις, τότε τα παιδιά εντάσσονται σε εξατομικευμένο πρόγραμμα για την αναπλήρωση των ελλείψεων και την ανάπτυξη των δεξιοτήτων.

Στην Ελλάδα το μοναδικό επίσημο κριτήριο εισαγωγής των παιδιών στην Α΄ δημοτικού είναι η ηλικία, χωρίς να λαμβάνεται υπόψη το αναπτυξιακό και το γνωστικό τους επίπεδο. Συνεπώς κάθε χρόνο φοιτούν στην Α΄ Δημοτικού κάποια παιδιά ανέτοιμα να ενταχθούν στο σχολικό περιβάλλον του Δημοτικού, με αποτέλεσμα να βιώνουν την σχολική αποτυχία, η οποία έχει δυσμενείς συνέπειες για τα ίδια τα παιδιά και τις οικογένειές τους.

Η σχολική αποτυχία μπορεί να οδηγήσει  σε σοβαρά ψυχολογικά και κοινωνικά προβλήματα  όπως σχολική άρνηση, χαμηλή αυτοεκτίμηση και διαταραχές συμπεριφοράς.

Η διερεύνηση της Σχολικής Ετοιμότητας πραγματοποιείται από παιδίατρους-αναπτυξιολόγους, παιδονευρολόγους, παιδοψυχιάτρους, οι οποίοι μαζί με λογοθεραπευτή, εργοθεραπευτή, ειδικό παιδαγωγό και ψυχολόγο χρησιμοποιούν αξιολογητικές δοκιμασίες (τεστ) ώστε να καθοριστεί η σχολική ετοιμότητα του νηπίου.

 Τα τεστ διακρίνονται σε αξιολογητικά και σε ανιχνευτικά. Τα αξιολογητικά τεστ διαρκούν αρκετές ώρες και πιθανόν χρειάζονται περισσότερες από μία συνεδρία της μιας ώρας. Τα ανιχνευτικά τεστ π.χ. το Α’ΤΕΣΤ διαρκούν περίπου 20 min, απευθύνονται σε όλα τα φυσιολογικά παιδιά ηλικίας 5-6 ετών, τα οποία θα πάνε στην Α΄ τάξη Δημοτικού, την επόμενη χρονιά. 

Το Α’ΤΕΣΤ είναι το πρώτο σταθμισμένο τεστ σε ελληνικό πληθυσμό νηπίων. Μελετήθηκε από το Πανεπιστήμιο Αθηνών και έχει την έγκριση της Ελληνικής Παιδιατρικής Εταιρείας. Είναι ένα απλό, ευχάριστο και σύντομο προληπτικό τεστ που εντοπίζει έγκαιρα τις μαθησιακές δυσκολίες. Παράλληλα εντοπίζει τα παιδιά τα οποία χρειάζονται ένα λεπτομερέστερο και εκτενέστερο αναπτυξιακό έλεγχο δεξιοτήτων.

 Η δοκιμασία Α’ΤΕΣΤ χορηγείται αποκλειστικά από τους Εξουσιοδοτημένους Συνεργάτες του, οι οποίοι έχουν εκπαιδευτεί ειδικά στον τρόπο χορήγησής του. Για περισσότερες πληροφορίες και ανάλογα με την περιοχή κατοικίας σας, μπορείτε να απευθυνθείτε στο παρακάτω link www.atest.gr/synergates.htm.

Τα τεστ σχολικής ετοιμότητας ελέγχουν:

  • το νοητικό δυναμικό
  • την οπτικοακουστική μνήμα
  • την κριτική ικανότητα
  • το γνωστικό επίπεδο
  • την ικανότητα σειροθέτησης
  • την ανάπτυξη λόγου
  • την αδρή κινητικότητα
  • την λεπτή κινητικότητα
  • τον οπτικοκινητικό συντονισμό
  • την διάσπαση προσοχής
  • την υπερκινητικότητα

 Η πρώιμη ανίχνευση των μαθησιακών δυσκολιών έχει πολλή μεγάλη  αξία για το μέλλον των παιδιών, γιατί οργανώνονται προγράμματα παρέμβασης με αποτέλεσμα την καλύτερη σχολική προσαρμογή και επίδοση.

Αν μετά την αξιολόγηση τα αδύναμα σημεία του παιδιού είναι πάρα πολλά και το χρονικό διάστημα για παρέμβαση δεν επαρκεί, τότε εξετάζεται το ενδεχόμενο της επαναφοίτησης στο νηπιαγωγείο.

Η διαδικασία για την επαναφοίτηση γίνεται μέσω των ΚΕΔΔΥ που δίνει την επίσημη εντολή και χορηγεί την αντίστοιχη έγγραφη επίσημη απόφαση. Η επαναφοίτηση γίνεται πάντα εφόσον το επιθυμούν και συμφωνούν οι γονείς.

Η επανάληψη του νηπιαγωγείου δίνει μεγάλο χρονικό περιθώριο στη θεραπευτική παρέμβαση και την προετοιμασία του παιδιού για την επόμενη χρονιά.

Συμπερασματικά σύμφωνα με τα παραπάνω γίνεται σαφές, ότι είναι πολύ σημαντικό να ξέρουμε αν το παιδί μας είναι έτοιμο να πάει στο Δημοτικό Σχολείο. Η Α’ Δημοτικού αποτελεί τον θεμέλιο λίθο της σχολικής πορείας και πρέπει  να έχει  έτοιμους μαθητές να δεχτούν τις καινούριες γνώσεις.

Πυρετικοί σπασμοί

Πυρετικοί σπασμοί

Πυρετικοί σπασμοί είναι οι σπασμοί που εκδηλώνονται στη βρεφική και παιδική ηλικία κατά τη διάρκεια μίας εμπύρετης λοίμωξης. Είναι η πιο κοινή αιτία σπασμών στην παιδική ηλικία. Είναι καλοήθεις και σχετικά συχνοί, καθώς παρουσιάζονται  στο 2-5% των παιδιών ηλικίας 6 μηνών -5 ετών. Προκαλούνται από την αύξηση της κεντρικής θερμοκρασίας του σώματος >38 βαθμούς C και συνήθως  συμβαίνουν στην απότομη άνοδο του πυρετού και στο πρώτο 24ωρο μιας ασθένειας. Μερικές φορές μπορεί και να αποτελούν το πρώτο σύμπτωμα μιας εμπυρέτου λοίμωξης. Ο ουδός της θερμοκρασίας που μπορεί να πυροδοτεί τους σπασμούς είναι μοναδικός για κάθε άτομο. Παρατηρούνται συχνότερα σε παιδιά με γενετική προδιάθεση και θετικό  οικογενειακό ιστορικό πυρετικών σπασμών.

Ο πυρετός που προκαλεί πυρετικούς σπασμούς φαίνεται συχνότερα ότι οφείλεται σε κάποιες συγκεκριμένες λοιμώξεις, όπως  γαστρεντερίτιδες από Shigella ή Rotavirus και ιογενείς λοιμώξεις του ανώτερου αναπνευστικού συστήματος  από HHV6 και HHV7. Συχνά συνυπάρχει γρίπη, οξεία μέση ωτίτιδα ή σπανιότερα οι πυρετικοί σπασμοί συμβαίνουν στα πλαίσια ηλεκτρολυτικών διαταραχών.

Οι πυρετικοί σπασμοί  συνήθως είναι επεισόδια απώλειας συνείδησης με ακούσιες γενικευμένες επαναλαμβανόμενες κινήσεις άνω και κάτω άκρων και βολβοστροφή ή προσήλωση των οφθαλμών σε κάποιο σταθερό σημείο. Συχνά συνυπάρχει υπερτονία (σφίξιμο) κορμού. Το δέρμα γίνεται ωχρό και μερικές φορές κυανό. Σε κάποιες περιπτώσεις το παιδί παρουσιάζει μικρής διάρκειας υπνηλία ή σύγχυση μετά την λύση των σπασμών, την λεγόμενη μετακριτική φάση.

 Οι γονείς που αντικρίζουν πρώτη φορά παιδί με πυρετικούς σπασμούς ζουν μια τρομακτική εμπειρία. Είναι όμως συνήθως αβλαβείς για το παιδί και γενικά δεν οδηγούν σε μακροπρόθεσμο ή χρόνιο πρόβλημα. Περίπου το 90% των πυρετικών σπασμών σταματούν μόνοι τους μέσα σε 5 λεπτά. Τα παιδιά που παρουσιάζουν πυρετικούς σπασμούς δεν έχουν αυξημένο κίνδυνο να εμφανίσουν επιληψία ή οποιοδήποτε άλλο νευρολογικό νόσημα. 

Οι πυρετικοί σπασμοί διακρίνονται σε:

  • Απλούς (75%): Είναι γενικευμένοι, τονικοκλονικοί και έχουν διάρκεια λιγότερο από 15 λεπτά. Eμφανίζονται στο πρώτο 24ωρο του πυρετού και δεν επαναλαμβάνονται στη διάρκεια της ίδιας λοίμωξης. Δεν παρουσιάζουν νευρολογικά υπολείμματα μετά την κρίση.
  • Σύνθετους (25%): Μπορεί να είναι εστιακοί (παρατηρούνται σε μια πλευρά του σώματος), μεγαλύτερης διάρκειας από 15 λεπτά. Ενίοτε σημειώνουν περισσότερα από ένα επεισόδιο στο ίδιο 24ωρο και ακολουθούνται από νευρολογική σημειολογία μετά την κρίση.                                

 Τι να κάνετε σε περίπτωση πυρετικών σπασμών στο παιδί:

 

Μην πανικοβληθείτε και προσπαθήστε να διαχειριστείτε την κατάσταση με ψυχραιμία.

  • Ξαπλώστε το παιδί σε μέρος που να μην κινδυνεύει να τραυματιστεί.
  • Το κεφάλι πρέπει να τοποθετηθεί λίγο πιο κάτω από το υπόλοιπο σώμα του και να είναι γυρισμένο σε πλάγια θέση, ώστε αν κάνει εμετό, να μην κινδυνεύει να πνιγεί.
  • Μην επιχειρήσετε να του ανοίξετε το στόμα. Δεν του προσφέρετε καμία ουσιαστική βοήθεια.
  • Μην του ρίχνετε νερό στο πρόσωπο και μην του κάνετε μαλάξεις ή τεχνητή αναπνοή.
  • Ελέγξτε τη θερμοκρασία του παιδιού.
  • Γδύστε το παιδί για να κατεβάσετε τη θερμοκρασία του σώματος.
  • Χορηγήστε αντιπυρετικά από το ορθό (υπόθετα).
  • Καταγράψετε την ώρα έναρξης του επεισοδίου, ώστε να γνωρίζετε την πραγματική του διάρκεια.

 Εάν πρόκειται για 2ο επεισόδιο πυρετικών σπασμών και ο παιδίατρος έχει ήδη συνταγογραφήσει σπασμολυτικά φάρμακα, τα χορηγείτε (από το ορθό ή από το στόμα- ανάλογα το σκεύασμα) ,εάν οι σπασμοί δεν σταματήσουν μέσα σε 10 λεπτά.

Μεταφέρετε το παιδί στο νοσοκομείο ή καλέστε ασθενοφόρο αν:

  • Είναι το πρώτο επεισόδιο πυρετικών σπασμών.
  • Το παιδί είναι ηλικίας κάτω των 12 μηνών.
  • Οι σπασμοί εμφανίζονται μετά από μερικές μέρες που το παιδί είναι άρρωστο.
  • Το παιδί παρουσιάσει περισσότερα από ένα επεισόδιο σπασμών μέσα σε ένα 24ωρο.
  • Οι σπασμοί διαρκέσουν πάνω από 15 λεπτά.
  • Το παιδί παρουσιάσει σπασμούς μόνο σε μία πλευρά του σώματος.
  • Το παιδί δεν συνέλθει μετά από μερικά λεπτά. 
  • Το παιδί μετά τους σπασμούς παρουσιάσει παράλυση σε ένα μέρος του σώματος.

Σε κάθε περίπτωση πυρετικών σπασμών απαιτείται κλινική εξέταση από παιδίατρο, προκειμένου να αποκλειστεί κάποια σοβαρή εμπύρετη λοίμωξη, όπως μηνιγγίτιδα ή εγκεφαλίτιδα. Στο πρώτο επεισόδιο πυρετικών σπασμών συνήθως απαιτείται νοσηλεία στο νοσοκομείο, για διερεύνηση αλλά και για εκπαίδευση των γονέων στην διαχείριση ενός νέου επεισοδίου πυρετικών σπασμών.   

Παιδιά με απλούς πυρετικούς σπασμούς δεν έχουν ένδειξη για εγκεφαλογράφημα ή άλλον απεικονιστικό έλεγχο, εκτός αν παρουσίασαν σύνθετους πυρετικούς σπασμούς ή αν υπάρχουν παράγοντες κινδύνου για εμφάνιση επιληψίας.

Πρόληψη των πυρετικών σπασμών

Παρότι είναι συνήθης πρακτική η επιθετική και πρώιμη  χορήγηση αντιπυρετικών σε κάθε  εμπύρετο νόσημα, δεν έχει αποδειχθεί ότι  προλαμβάνεται η εμφάνιση των σπασμών. Τις περισσότερες φορές οι σπασμοί συμβαίνουν κατά την άνοδο του πυρετού, πριν προλάβουν οι γονείς να συνειδητοποιήσουν ότι το παιδί έχει υψηλό πυρετό ή ακόμα και ότι έχει εμπύρετο λοίμωξη.

error: Content is protected !!