Κινητό: 6932756552 | Ιατρείο: 210-4640170 togastav@gmail.com
Κακώσεις σε βρέφη και παιδιά μετά από πτώση στο έδαφος

Κακώσεις σε βρέφη και παιδιά μετά από πτώση στο έδαφος

 

Οι κακώσεις κεφαλής είναι ιδιαίτερα συνηθισμένες στα παιδιά και ευτυχώς κατά κανόνα είναι ήπιες. Οι πτώσεις στο έδαφος είναι ένα συχνό θέμα που απασχολεί γονείς και παιδιάτρους από την ηλικία των 3 – 4 μηνών. Στα νεογνά τα χτυπήματα στο κεφάλι συνήθως είναι αποτέλεσμα κακοποίησης ή προκύπτουν από πτώση από την αγκαλιά της θηλάζουσας μαμάς όταν την παίρνει ο ύπνος. Στα βρέφη και στα νήπια που ξεκινούν να περπατούν, οι πτώσεις είναι πιο συχνές. Πέφτουν από το ρηλάξ, από το καρότσι ή το τραπεζάκι φαγητού όταν δεν δένονται με τις ζώνες ασφαλείας, από το κρεβάτι των γονιών, όπου κοιμούνται με μαξιλάρια γύρω-γύρω χωρίς επίβλεψη, από έπιπλα – αλλαξιέρες και σε πολλές παρόμοιες περιστάσεις.

Στα παιδιά μέσης σχολικής ηλικίας προεξάρχουν οι τραυματισμοί που σχετίζονται με την άθληση και άλλα παιχνίδια σε παιδικές χαρές ή παιδότοπους, ενώ στα μεγαλύτερα παιδιά και στους εφήβους κυριαρχούν οι κακώσεις, οι οποίες σχετίζονται με κινούμενα οχήματα (τροχαία ατυχήματα).

Είναι χρήσιμο, λοιπόν, οι γονείς να γνωρίζουν ορισμένα χαρακτηριστικά τους και να είναι σε θέση να ξεχωρίσουν μια αθώα κάκωση από αυτήν που θα χρειαστεί περαιτέρω εξειδικευμένη εκτίμηση.

Τα τραύματα της κεφαλής διακρίνονται στα εξωτερικά και στα εσωτερικά. Τα εσωτερικά τραύματα συνήθως συνδυάζονται με κατάγματα κρανίου ή άλλων οστών και κάποια εξ αυτών μπορεί να είναι εξαιρετικά επικίνδυνα. Τα εξωτερικά τραύματα παρότι προκαλούν «τρόμο» στην θέα τους, συνήθως αφορούν «αθώα» χτυπήματα. Ειδικά το κρανίο, επειδή είναι πλούσιο σε αγγεία, συχνά μετά από πτώσεις, ακόμα και ήπιες, παρουσιάζει μεγάλα κεφαλαιματώματα (καρούμπαλα), ορατές διογκώσεις κάτω από το δέρμα, που μπορεί να χρειαστούν αρκετές ημέρες μέχρι να υποχωρήσουν.

 

Στοιχεία σχετικά με το μηχανισμό της κάκωσης που έχουν μεγαλύτερο βαθμό επικινδυνότητας είναι:

  • Πτώση από ύψος άνω των 60 εκατοστών, που αντιστοιχεί στο μέσο ύψος ενός κρεβατιού.
  • Πρόσκρουση σε σκληρή επιφάνεια (πλακάκια, τσιμέντο).
  • Πρόσκρουση σε σταθερό αντικείμενο με ταχύτητα (π.χ. παιδί που τρέχει και χτυπά στον τοίχο).
  • Πλήξη με βαρύ ή/και ταχέως κινούμενο αντικείμενο (π.χ. πέτρα, μπάλα).
  • Ατύχημα με ποδήλατο ή δίκυκλο χωρίς κράνος.
  • Τροχαίο με αυτοκίνητο – παράσυρση.
  • Ηλικία <2 ετών.
  • Χτύπημα στο πίσω μέρος του κεφαλιού (ινιακή χώρα).
  • Ασαφές ιστορικό, ελλιπείς πληροφορίες κάκωσης.
  • Υποψία κάκωσης από πρόθεση, κακοποίηση.

 

Ένα παιδί με ήπια κάκωση μπορεί να:

  • Κάνει 1-2 εμέτους.
  • Παρουσιάσει ήπιο πονοκέφαλο
  • Μην έχει όρεξη για φαγητό, καλή διάθεση, ήρεμο ύπνο ή να δυσκολεύεται να συγκεντρωθεί.

 

Επικοινωνούμε με τον παιδίατρο μας εάν:

  • Πρόκειται για βρέφος (<12 μηνών).
  • Ο τραυματισμός προκλήθηκε από πτώση από ύψος (μεγαλύτερο από το ύψος του).
  • Ο τραυματισμός προκλήθηκε από τροχαίο ατύχημα.
  • Έχει χάσει τις αισθήσεις του, έστω και παροδικά.
  • Κλαίει απαρηγόρητα.
  • Παραπονιέται για πόνο στο κεφάλι ή στον αυχένα.
  • Κάνει πολλές φορές εμετό.
  • Παρουσιάζει υπνηλία, δεν μπορεί να ξυπνήσει εύκολα.
  • Δεν περπατάει ή δεν μιλάει φυσιολογικά.
  • Αυξημένη τάση μεγάλης πηγής στα νεογνά και στα βρέφη, στα οποία ακόμα δεν έχουν κλείσει οι ραφές του κρανίου.

 

Μεταβαίνουμε άμεσα στο νοσοκομείο για νευροχειρουργική εκτίμηση, εάν το παιδί:

  • Έχει χάσει τις αισθήσεις του.
  • Δεν αναπνέει φυσιολογικά.
  • Δεν μιλάει φυσιολογικά.
  • Δεν περπατάει, δεν ισορροπεί, δεν κινεί τα άκρα του φυσιολογικά.
  • Παραπονείται για πρόβλημα στην όραση( θόλωση όρασης ή διπλωπία) ή οι κόρες των ματιών του δεν έχουν ίδιο μέγεθος ή παρουσιάζει στραβισμό.
  • Τρέχει αίμα ή καθαρό υγρό από τη μύτη, το αυτί ή το στόμα.
  • Πονάει ο αυχένας του.
  • Κάνει σπασμούς.
  • Αν φέρει μεγάλο θλαστικό τραύμα.

 

Αντιμετώπιση στο σπίτι:

  • Βάζουμε πάγο (τυλιγμένο σε μια πετσέτα) στην τραυματισμένη περιοχή για 20 λεπτά κάθε 3-4 ώρες.
  • Εάν αιμορραγεί, εφαρμόζουμε στο σημείο της αιμορραγίας σταθερή πίεση με ένα καθαρό πανί.
  • Δίνουμε παυσίπονο (παρακεταμόλη, ιβουπροφένη).
  • Φροντίζουμε να πίνει αρκετά υγρά, να τρώει ελαφριά, να ξεκουράζεται και να απέχει από έντονες δραστηριότητες για τις επόμενες 3 ημέρες.
  • Παρακολουθούμε το παιδί για τις επόμενες 24 ώρες. Αυτό σημαίνει ότι ο γονιός πρέπει να το ξυπνά κάθε 2 ώρες και να ελέγχει αν αφυπνίζεται και αν αντιδρά φυσιολογικά. Είναι βέβαια λογικό το παιδί να θέλει αμέσως μετά να ξανακοιμηθεί. Αν όμως δεν ξυπνάει, δεν απαντά ή δείχνει οποιοδήποτε σημάδι εσωτερικού τραύματος θα πρέπει να μεταφερθεί στο πλησιέστερο νοσοκομείο.

 

Τέλος, η διάκριση ανάμεσα σε ένα απλό και ένα σοβαρό χτύπημα, μερικές φορές είναι δύσκολη και απαιτεί υψηλό δείκτη υποψίας από την πλευρά του γονέα. Γι’ αυτό απαιτείται ψυχραιμία και εγρήγορση, προκειμένου να αξιολογηθεί σωστά ένα παιδί, μετά από πτώση στο έδαφος. Σε κάθε περίπτωση είναι προτιμότερη η πρόληψη από την αντιμετώπιση και θεραπεία. Πολλή προσοχή λοιπόν, στα βρέφη και στα μικρά παιδιά.

Οξεία γαστρεντερίτιδα στα παιδιά

Οξεία γαστρεντερίτιδα στα παιδιά

                                                  

Η οξεία γαστρεντερίτιδα είναι μια οξεία φλεγμονή του ανώτερου και του κατώτερου πεπτικού συστήματος που προκαλείται από λοιμώδεις παράγοντες, όπως είναι οι ιοί και τα βακτήρια. Είναι μια από τις συχνότερες αιτίες νοσηρότητας στην παιδική ηλικία. Συνήθως πρόκειται για μία ήπια νόσο, η οποία ωστόσο ευθύνεται για μεγάλο αριθμό εισαγωγών στο νοσοκομείο, κυρίως παιδιών ηλικίας κάτω των 5 ετών. Υπολογίζεται ότι κάθε παιδί, κάτω των 3 ετών, θα νοσήσει από γαστρεντερίτιδα 3-5 φορές το χρόνο.

Πιο συχνές είναι οι ιογενείς γαστρεντερίτιδες, ενώ τα συνηθέστερα μικρόβια είναι η σαλμονέλα, η σιγκέλλα, η γερσίνια, το καμπυλοβακτηρίδιο κ.ά. Τα παραπάνω μικρόβια αναπτύσσονται συνήθως σε τροφές που δεν έχουν μαγειρευτεί ή συντηρηθεί σωστά και μεταφέρονται μέσω των τροφών αυτών ή και του νερού. Πολλές φορές οι ιοί και τα μικρόβια μεταφέρονται από άνθρωπο σε άνθρωπο, μέσω των χεριών, λόγω κακών συνθηκών υγιεινής.

Τα κυριότερα συμπτώματα της οξείας γαστρεντερίτιδας είναι οι έμετοι, οι διαρροϊκές κενώσεις με ή χωρίς πρόσμιξη αίματος, ο πυρετός και η αφυδάτωση.

Ο βαθμός της αφυδάτωσης θεωρείται ήπιος όταν το παιδί είναι σε καλή κατάσταση, με φυσιολογικά ζωτικά σημεία και ήπιο αίσθημα δίψας. Η μέτριου βαθμού αφυδάτωση χαρακτηρίζεται από μέτρια αύξηση των σφυγμών και της συχνότητας των αναπνοών, νωθρότητα ή ευερεθιστότητα, ξηρότητα του στόματος και των χειλέων και έντονο αίσθημα δίψας. Στη σοβαρού βαθμού αφυδάτωση, οι σφυγμοί και η συχνότητα των αναπνοών είναι πολύ αυξημένες, η αρτηριακή πίεση είναι ελαττωμένη και το παιδί μπορεί να βρίσκεται σε λήθαργο ή κώμα. Οι βλεννογόνοι του στόματος και των χειλέων είναι εξαιρετικά ξηροί, το παιδί κλαίει χωρίς δάκρυα, έχει μειωμένη διούρηση, ενώ παράλληλα έχει εξαιρετικά έντονο αίσθημα δίψας.

Πώς αντιμετωπίζεται η οξεία γαστρεντερίτιδα;

Ο πρωταρχικός σκοπός της θεραπείας της οξείας γαστρεντερίτιδας είναι η ενυδάτωση. Η ενυδάτωση έχει ως στόχο την αναπλήρωση της απώλειας νερού και ηλεκτρολυτών και την αποφυγή της αφυδάτωσης. Η ενυδάτωση γίνεται κατά προτίμηση με ειδικά ηλεκτρολυτικά διαλύματα που υπάρχουν στα φαρμακεία. Σε ήπιου και μέτριου βαθμού αφυδάτωση γίνεται ενυδάτωση από το στόμα.

Στις περιπτώσεις εκείνες που παράλληλα με τη διάρροια υπάρχουν και εμετοί, είναι απαραίτητη η διακοπή της σίτισης και της χορήγησης υγρών, τουλάχιστον για μία ώρα μετά τον τελευταίο εμετό. Στη συνέχεια αρχίζει σταδιακή χορήγηση υγρών, διάλυμα νερού με ηλεκτρολύτες, με ρυθμό 5ml (ένα κουταλάκι του γλυκού) ανά 5 λεπτά για μία ώρα, στην συνέχεια 10 ml ανά 5 λεπτά για άλλη μία ώρα και έπειτα, αν έχουν σταματήσει οι εμετοί, μπορεί να ξεκινήσει η επανασίτιση με μικρές ποσότητας ελαφριάς τροφής (π.χ. φρυγανιά, κράκερς). Στη συνέχεια πρέπει να ακολουθεί σταδιακή αύξηση της ποσότητας και της συχνότητας και των υγρών και των στερεών τροφών.

Η αποκλειστική χορήγηση υγρών μπορεί να διαρκέσει 4-6 ώρες, ανάλογα με το βαθμό αφυδάτωσης του παιδιού. Στη συνέχεια, το παιδί αφού ξεκινήσει να επανασιτίζεται με μικρές ποσότητας ελαφριάς τροφής και σταματήσουν οι έμετοι , γρήγορα πρέπει να επιστρέψει στο κανονικό του διαιτολόγιο, ανάλογα με την ηλικία του. Για τα μεγαλύτερα παιδιά συνιστάται η έγκαιρη επανασίτιση με ισορροπημένη δίαιτα βασισμένη σε τροφές που περιέχουν σύνθετους υδατάνθρακες (ρύζι, δημητριακά, ψωμί, πατάτες), ψαχνό κρέας, μαγειρεμένα φρούτα και λαχανικά, γιαούρτι κ.ά. με παράλληλη αποφυγή τροφών υψηλών σε λίπη και απλά σάκχαρα (έτοιμοι χυμοί φρούτων, αναψυκτικά κ.ά.).

Τα τελευταία χρόνια, έχει βρεθεί ότι η εφαρμογή περιορισμένου διαιτολογίου και νηστείας για μεγάλο χρονικό διάστημα, όχι μόνο δεν περιορίζει τη διάρροια, αλλά την επιτείνει και οδηγεί σε μείωση της θρέψης του παιδιού.

Η χορήγηση του ηλεκτρολυτικού διαλύματος συνεχίζεται και μετά την επανασίτιση του παιδιού, μέχρι την πλήρη αποκατάσταση της σύστασης των κενώσεών του, για να καλύπτει τις συνεχιζόμενες απώλειές του σε νερό και ηλεκτρολύτες.

Δεν χορηγούμε χυμούς, τσάι , και αναψυκτικά τύπου “κόλα” γιατί αυξάνουν την κινητικότητα του εντέρου και μπορούν να επιτείνουν τη διάρροια.

Στα βρέφη που θηλάζουν, ο μητρικός θηλασμός δεν διακόπτεται κατά την ενυδάτωση.

Στα βρέφη που δεν θηλάζουν, μετά τη φάση της ενυδάτωσης δίδεται το βρεφικό γάλα που έπαιρναν πριν, χωρίς καμία αραίωση, σε μικρότερη ποσότητα.

Γάλα ελεύθερο λακτόζης συνιστάται όταν οι ασθενείς είναι σοβαρά αφυδατωμένοι, έχουν κλινικά σημεία υποσιτισμού ή παρουσιάζουν επιδείνωση της διάρροιας μετά την επανεισαγωγή του πλήρους γάλακτος.

Η ενδοφλέβια ενυδάτωση ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρού βαθμού αφυδάτωση, παραλυτικό ειλεό, ακατάσχετους εμέτους ή απώλεια αισθήσεων.

Τα φαρμακευτικά σκευάσματα των ηλεκτρολυτών περιέχουν υδατάνθρακες (απλούς, όπως είναι η γλυκόζη ή σύνθετους, όπως είναι το άμυλο του ρυζιού) και ηλεκτρολύτες (νάτριο και το κάλιο). Τα ηλεκτρολυτικά διαλύματα που προκύπτουν από την αραίωση των σκευασμάτων αυτών στο νερό, συμβάλλουν αφ’ ενός στην ενυδάτωση και αφετέρου μειώνουν τον όγκο των κοπράνων και τη διάρκεια της διάρροιας, μέσω της ευόδωσης της απορρόφησης του νατρίου και την παθητική μεταφορά του νερού από τον αυλό του εντέρου προς τα εντερικά κύτταρα.

Χρειάζονται φάρμακα;

Στις ιογενείς γαστρεντερίτιδες δεν χρειάζονται φάρμακα για την αντιμετώπισή τους. Πολλές μικροβιακές γαστρεντερίτιδες επίσης αποδράμουν από μόνες τους χωρίς χορήγηση φαρμάκων. Τα αντιβιοτικά σπάνια ενδείκνυνται στη θεραπεία της οξείας γαστρεντερίτιδας, αφού στην πλειονότητα των περιπτώσεων η νόσος αποδράμει από μόνη της.

Εξαίρεση αποτελεί η γαστρεντερίτιδα από συγκεκριμένα μικρόβια , όπως είναι η σιγκέλλα , το καμπυλοβακτηρίδιο, το εντεροδιεισδυτικό ή το εντεροτοξινογόνο κολοβακτηρίδιο για τη θεραπεία της οποίας χορηγούνται αντιβιοτικά.

Στις περιπτώσεις μη επιπλεγμένης γαστρεντερίτιδας από σαλμονέλα , δεν συνιστάται χορήγηση αντιβιοτικών, γιατί η χρήση τους μπορεί να παρατείνει τη μικροβιοφορεία.

Η χορήγηση αντιβιοτικών για τη θεραπεία της γαστρεντερίτιδας από σαλμονέλα συνιστάται στις παρακάτω κατηγορίες ασθενών:

  1. σε ανοσοκατασταλμένα άτομα
  2. σε παιδιά με αιμοσφαιρινοπάθειες
  3. σε παιδιά με τυφοειδή πυρετό
  4. σε βακτηριαιμία από σαλμονέλα
  5. σε βρέφη κάτω των 3 μηνών

Φάρμακα που εμποδίζουν τον περισταλτισμό του εντέρου, όπως η λοπεραμίδη και η διφαινοξυλάτη με την ατροπίνη, δεν έχουν θέση στη θεραπεία της οξείας διάρροιας στα παιδιά, γιατί μπορούν να προκαλέσουν ειλεό και υπερανάπτυξη των παθογόνων οργανισμών.

Νεότερα φάρμακα, όπως είναι η ρασεκαδοτρύλη, μπορούν να χρησιμοποιηθούν μετά από σύσταση του θεράποντα ιατρού.

Προβιοτικά , όπως είναι ο γαλακτοβάκιλλος και οι σακχαρομύκητες boulardii, μπορούν σε ειδικές περιπτώσεις να είναι χρήσιμες στη θεραπεία της οξείας γαστρεντερίτιδας, όπως για παράδειγμα της διάρροιας από τον ιό Rota ή της διάρροιας μετά από αντιβιοτικά. Ωστόσο, η χρήση τους πρέπει να γίνεται μετά από σύσταση του θεράποντος ιατρού.

Πώς επιτυγχάνεται η πρόληψη της γαστρεντερίτιδας;

Η πρόληψη μπορεί να επιτευχθεί με τη βελτίωση των αποχετεύσεων, την τήρηση των κανόνων υγιεινής, κυρίως το πλύσιμο των χεριών, την επαρκή κατάψυξη των τροφών, την εφαρμογή μητρικού θηλασμού στα βρέφη και τέλος, την αποφυγή χορήγησης στα παιδιά μη παστεριωμένου γάλακτος, μη επαρκώς ψημένων κρεάτων και πουλερικών, καθώς και ατελών βρασμένων αυγών (κάτω των 6 λεπτών).

Σε σχέση με την πρόληψη της γαστρεντερίτιδας από τον ιό Rota, κυκλοφορεί εμβόλιο, με το οποίο συνιστάται να εμβολιάζονται τα βρέφη μέσα στους πρώτους 6 μήνες της ζωής.

 

Εθνικό πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2022

Εθνικό πρόγραμμα Εμβολιασμών Παιδιών και Εφήβων 2022

Ανακοινώθηκε το νέο πρόγραμμα εμβολιασμού παιδιών και εφήβων 2022. Η πιο σημαντική αλλαγή που αυτό περιλαμβάνει είναι η σύσταση για εμβολιασμό έναντι του ιού των ανθρωπίνων θηλωμάτων (HPV) σε αγόρια και κορίτσια ηλικίας 9 – 11 ετών. Το εμβόλιο θα αποζημιώνεται πλήρως και για τα αγόρια και για τα κορίτσια.

Το εμβόλιο έναντι του HPV συμβάλλει στην πρόληψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας, του καρκίνου του πέους, του καρκίνου του πρωκτού και του στοματοφάρυγγα και του λάρυγγα, καθώς επίσης και των καλοήθων παθήσεων που σχετίζονται με αυτόν τον ιό, όπως είναι τα κονδυλώματα. Η μέγιστη προστασία επιτυγχάνεται, εφόσον ο εμβολιασμός ολοκληρωθεί πριν την έναρξη της σεξουαλικής δραστηριότητας. Στη χώρα μας διατίθεται το εννεαδύναμο (HPV9) εμβόλιο HPV. Το σχήμα εμβολιασμού με HPV (HPV9) ανάλογα με την ηλικία έναρξης του παιδιού είναι το ακόλουθο:

  • Έναρξη εμβολιασμού σε ηλικία <15 ετών: 2 δόσεις με μεσοδιάστημα 6 μηνών
  • Έναρξη εμβολιασμού σε ηλικία ≥15 ετών: 3 δόσεις (σχήμα 0, 1–2, 6 μήνες).
  • Σε ειδικές περιπτώσεις αυξημένου κινδύνου συνιστάται εμβολιασμός έναντι του HPV σε άτομα ηλικίας 9–26 ετών σε σχήμα 3 δόσεων (0, 1–2, 6 μήνες)

Σε ομάδες αυξημένου κινδύνου ανήκουν τα άτομα που πάσχουν από:

  • Πρωτοπαθή ή δευτεροπαθή ανοσοκαταστολή, με επηρεασμένη κυτταρική ή χυμική ανοσία, όπως ανεπάρκειες Β και Τ-κυττάρων
  • Λοίμωξη HIV.
  • Κακοήθη νεοπλάσματα.
  • Μεταμόσχευση.
  • Αυτοάνοσα νοσήματα.
  • Λήψη ανοσοκατασταλτικής αγωγής.
  • Άνδρες που έχουν σεξουαλικές επαφές με άνδρες.

 

 

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΧΟΛΕΡΥΘΡΙΝΗΣ – ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΙΚΤΕΡΟΥ

ΔΙΑΔΕΡΜΙΚΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΧΟΛΕΡΥΘΡΙΝΗΣ – ΝΕΟΓΝΙΚΟΥ ΙΚΤΕΡΟΥ

Το ιατρείο μας  πλέον διαθέτει αναίμακτο διαδερμικό χολερυθρινόμετρο για εκτίμηση του ικτέρου μετά την έξοδο του νεογνού από το μαιευτήριο.

Σε νεογνά > 35 εβδ και > 24 ωρών συνιστάται η μέτρηση της ολικής χολερυθρίνης για την εκτίμηση του ικτέρου να γίνεται με διαδερμικό χολερυθρινόμετρο. Η χρήση της διαδερμικής μέτρησης ολικής χολερυθρίνης είναι αξιόπιστη και εύχρηστη μέθοδος και έχει μειώσει σημαντικά την συχνότητα της λήψης αίματος για την μέτρησή της.

Η μέτρηση της ολικής χολερυθρίνης πρέπει να γίνεται με λήψη αίματος, όταν:

  • δεν υπάρχει διαθέσιμο διαδερμικό χολερυθρινόμετρο.
  • όταν η τιμή μέτρησης με το διαδερμικό χολερυθρινόμετρο είναι πάνω από 15 mg/dl
  • όταν η μέτρηση ολικής χολερυθρίνης γίνεται σε τελειόμηνα νεογνά με ίκτερο πρώτου 24ώρου
  • σε νεογνά που βρίσκονται υπό φωτοθεραπεία και
  • όταν η τιμή ολικής χολερυθρίνης είναι στα όρια έναρξης φωτοθεραπείας ή  αφαιμαξομετάγγισης.  
Νεογνικός ίκτερος

Νεογνικός ίκτερος

Ο νεογνικός ίκτερος είναι το συχνότερο νεογνικό πρόβλημα, αφού περίπου το 60% των τελειόμηνων νεογνών και το 80% των προώρων εμφανίζουν ίκτερο την πρώτη εβδομάδα της ζωής τους. Δεν είναι νόσος αλλά αποτελεί συνήθως μία αθώα και φυσιολογική μεταβατική κατάσταση του νεογνού. Υπάρχουν λίγες περιπτώσεις που ο ίκτερος είναι παθολογικός.

Ο νεογνικός ίκτερος προκύπτει από την αύξηση της χολερυθρίνης στο αίμα και την εναπόθεση της στους ιστούς. Πρόκειται για μία ουσία που αποτελεί προϊόν της αίμης, η οποία ελευθερώνεται από την αιμοσφαιρίνη. Σε φυσιολογικές χαμηλές τιμές δρα με αντιοξειδωτικό τρόπο στον οργανισμό, μειώνοντας τον κίνδυνο για ισχαιμικές βλάβες και αμφιβληστροειδοπάθειας στα πρόωρα βρέφη. Ωστόσο, η αύξησή της πάνω από 35mg/dl μπορεί να δράσει με επιβλαβή τρόπο στα νευρικά κύτταρα, με αποτέλεσμα την εμφάνιση «πυρηνικού ικτέρου» και μη αναστρέψιμης οξείας εγκεφαλοπάθειας με εκδήλωση σπασμών, εγκεφαλικής παράλυσης, πνευματικής καθυστέρησης και κώφωσης.

Η αύξηση της χολερυθρίνης οφείλεται στην νεογνική ανωριμότητα μεταβολισμού της στο ήπαρ, με αποτέλεσμα να αυξάνεται η συγκέντρωσή της, στα πλαίσια μετάβασης των μεταβολικών οδών από την ενδομήτρια στην εξωμήτρια ζωή.

Ο φυσιολογικός νεογνικός ίκτερος εμφανίζεται τη 2η-3η ημέρα ζωής του νεογνού, διαρκεί μέχρι τη 10η ημέρα για τα τελειόμηνα βρέφη ή μέχρι το τέλος της 2ης εβδομάδας ζωής για τα πρόωρα βρέφη. Η μέγιστη τιμή της χολερυθρίνης συμβαίνει την 3η-5η ημέρα ζωής στα τελειόμηνα βρέφη και την 4η -10η ημέρα ζωής στα πρόωρα. Στα μωρά που θηλάζουν ο ίκτερος μπορεί να διατηρηθεί ακόμη και 3 μήνες μετά τη γέννηση.

Εάν όμως εμφανιστεί ίκτερος από την 1η ημέρα, κρίνεται απαραίτητη η εξέταση του νεογνού, για πιθανότητα ύπαρξης κάποιας παθολογικής κατάστασης όπως αιμόλυση, λοίμωξη, μεταβολικά νοσήματα ή νοσήματα του ήπατος.

Ο νεογνικός ίκτερος εμφανίζεται αρχικά ως κίτρινη χροιά στο δέρμα του προσώπου και σταδιακά καθώς η χολερυθρίνη αυξάνεται, κιτρινίζει το λευκό τμήμα των ματιών,  το υπόλοιπο σώμα και τέλος τα άκρα και τα πέλματα (χολερυθρίνη>20mg/dl). Άλλα συνοδά συμπτώματα είναι η νωθρότητα ή η μεγάλη ανησυχία, η μειωμένη σίτιση, η χαμηλή πρόσληψη βάρους, οι αποχρωματισμένες κενώσεις.

Η διάγνωση γίνεται με επισκόπηση του δέρματος κάτω από άπλετο φυσικό φως. Παρόλο αυτά δεν είναι πάντοτε ακριβής η κλινική εκτίμηση της κατάστασης και για το λόγο αυτό χρειάζεται ο προσδιορισμός της συγκέντρωσης της χολερυθρίνης, είτε με διαδερμικό αναίμακτο χολερυθρινόμετρο, είτε με λήψη αίματος.

Ο παιδίατρος πρέπει να εντοπίζει τα νεογνά που είναι πιθανόν να εμφανίσουν υψηλό ίκτερο. Αυτά είναι τα νεογνά που παρουσιάζουν έναν ή περισσότερους, από τους παρακάτω παράγοντες κινδύνου:

  • Ηλικία κύησης <38 εβδ
  • Προηγούμενο παιδί της οικογένειας με ιστορικό σοβαρού ικτέρου, που χρειάστηκε φωτοθεραπεία
  • Ίκτερος το 1ο 24ωρο ζωής
  • Ασυμβατότητα Rhesus-ομάδων με θετική άμεση Coombs
  • Άλλη γνωστή αιμολυτική νόσος (πχ, ανεπάρκεια G6PD)
  • Αποκλειστικός μητρικός θηλασμός, με απώλεια >10% του βάρους γέννησης
  • Πολυερυθραιμία, κεφαλαιμάτωμα, εκτεταμένες εκχυμώσεις
  • Κλινική εικόνα λοίμωξης, λήθαργος, αστάθεια θερμοκρασίας
  • Υποξία, οξέωση, αφυδάτωση, υπολευκωματιναιμία
  • Παιδί διαβητικής μητέρας με μακροσωμία

Ο φυσιολογικός ίκτερος δεν χρειάζεται θεραπεία, ωστόσο η σωστή και τακτική παρακολούθηση του νεογνού είναι πολύ σημαντική. Στη συντριπτική πλειονότητα των περιπτώσεων ο νεογνικός ίκτερος υποχωρεί μέσα σε λίγες μέρες δίχως θεραπεία.

Αν ο ίκτερος είναι υψηλός το μωρό τοποθετείται κάτω από ειδικές λάμπες (φωτοθεραπεία) για να απομακρυνθεί πιο γρήγορα η χολερυθρίνη. Αν παρά την φωτοθεραπεία, η τιμής της χολερυθρίνης συνεχίζει να αυξάνει, τότε το νεογνό εισάγεται στην ΜΕΝΝ, ερευνώνται όλες οι αιτίες παθολογικού ικτέρου και προετοιμάζεται για αφαιμαξομετάγγιση.

error: Content is protected !!